Tegenover de Power Rangers staat niets (1)

De publieke omroepen moeten veel meer uren televisie gaan vullen voor de jeugd, vindt Jan-Willem Bult van de KRO Jeugd-TV.

De omroepen zenden samen op drie netten per week 30 uur kindertelevisie uit. Daar te-genover staat op de andere net-ten, waaronder de commerciâle, 350 uur jeugdtelevisie. Dan kun je het maken van goede jeugdprogramma's wel hoog in je vaandel hebben, maar met dat kwaliteitsstreven alleen red-den de omroepen het niet.

Bult heeft in de afgelopen tijd samen met de Dienst Kijk- en Luisteronderoek van de NOS een intensief onderzoek verricht naar het kijkgedrag van de twee miljoen kinderen in de leeftijd tussen drie en twaalf jaar. 's Ochtends voor schooltijd, rond acht uur, zit gemiddeld 15 procent voor de buis. Ook tussen de middag kijken honderdduizenden kinderen tv, meestal naar een commerciâle zender. Nederland 1, 2 en 3 bieden dan zelden iets aantrekkelijks. Commerciâle zenders als Kindernet en Cartoon Network hebben overdag het rijk alleen.

De publieke omroepen komen pas vanaf vier uur in touw voor de jeugd, met een versnipperd aanbod, verspreid over de drie netten en voor steeds verschillende doelgroepen. Op Nederland 3 bij voorbeeld richt de VPRO in het kwartiertje Villa Achterwerk om 18.00 uur zich op de leeftijdsgroep tot 12 jaar.

Dan komt Sesamstraat, dat louter is bestemd voor de kleuters. Om half zeven begint het Jeugdjournaal, dat wat inhoud betreft bestemd is voor de kinderen vanaf tien jaar. Gemiddeld kijken naar dat programma ook 300.000 peuters en kleuters, blijkt uit het onderzoek.

Zoals ook is gebleken dat na zeven uur, als de publieke omroepen hun jeugduitzendingen voor gezien houden, er nog veel kinderen zitten te kijken (om 21.00 uur nog altijd tien procent van de jeugd). “We roepen steeds dat er voor kinderen teveel geweld op tv is, maar we stellen er niets tegenover”, zegt Bult. Op het moment dat Fox Kids de agressieve vechtcartoon Power Rangers uitzendt, is er op de publieke zenders niets voor de jeugd.

Tegenover de Power Rangers staat niets (2)

Bult vindt dat de raad van bestuur van de NOS, die onlangs kwam met de nota 'Publiek in de toekomst', zich daar onvoldoende rekenschap van geeft. De raad van bestuur (onder voorzitterschap van Gerrit Jan Wolffensperger) overweegt de jeugdprogramma's samen te brengen op een van de drie netten, tussen 15.00 en 19.00 uur.

De leiding van de publieke omroep kijkt daarbij uit de ooghoeken naar de Belgische omroep VRT, waar sinds vorig najaar Ketnet in de namiddag en vroege avond een goed be-keken jeugdprogramma is. Met concentratie op een net ben je er niet, zegt Bult. Hij pleit voor minstens drie uur jeugdtelevisie op alle drie de publieke netten, waarin de omroepen concurrende programma's kunnen uitzenden. Met een goede onderlinge coîrdinatie zou het mogelijk zijn om op het ene net iets voor de kleintjes te doen, Sesamstraat bij voorbeeld en op het andere net iets voor de oudere kinderen, zoals het Jeugdjournaal.

“Tot nu toe is er veel gesproken over verbetering van jeugdprogramma's en dan werd er geld beschikbaar gesteld voor meer kwaliteitsprogramma's. Maar als je je als publieke omroep staande wilt houden tegenover de commerciele concurrentie, moet je ook investeren in het uitbreiden van uitzenduren.”

Daarnaast pleit de van de commerciele televisie (Kindernet) afkomstige Bult voor een vierde publiek net, waar overdag eerder uitgezonden jeugdprogramma's worden herhaald. Het is toch zonde dat de kinderprogramma's van de pubieke omroepen, die vaak behoren tot de beste ter wereld, vaak eenmalig worden uitgezonden, redeneert hij.

Heeft Wolffensperger al gebeld of hij eens langs wil komen om zijn ideeân toe te lichten? “Nee, maar ik verwacht wel telefoon”, zegt Bult met een lach. “Ik zei gisteren nog tegen Burny Bos (gerenommeerd maker van jeugdprogramma's, red.) dat het eigenlijk verbazingwekkend is dat bij alles wat er wordt gezegd over tv voor kinderen, er opvallend weinig wordt gevraagd aan de specialisten.”