Oekraïne lachende derde na terugkomst parlement Krim

Van onze correspondent MOSKOU - Twee dagen na zijn machtsgreep heeft president Joeri Mesjkov van het schiereiland Krim in de Zwarte Zee ingebonden. Het parlement, dat zondag door hem werd ontbonden wegens 'corruptie', heeft gisteren triomfantelijk weer bezit genomen van zijn eigen vergaderzaal.

De president en het parlement vechten om de macht, maar de lachende derde lijkt Oekraïne te zijn, de staat waarvan de Krim tegen de zin van de bewoners, deel uitmaakt.

“Er is helemaal geen coup op de Krim geweest. Het was een schertsvertoning”, schamperde de leider van de grootste fractie in het Krimse parlement toen hij weer tot het parlementsgebouw was toegelaten.

“Mesjkov heeft begrepen dat hij geen steun heeft onder de bevolking en dat deze kwestie alleen maar dwaas en schadelijk is”, vervolgde Sergei Nikoelin van de Rusland-groep in het parlement, die enkele maanden geleden nog de belangrijkste steunpilaar was van de president in zijn campagne om de Krim los te weken van Oekraïne en aansluiting te zoeken bij Rusland.

De parlementariërs, die de afgelopen dagen bijeenkwamen in een kamertje van hun buurman, het bureau van de openbare aanklager, begonnen eenmaal terug in hun eigen huis onmiddellijk de treurige economische situatie van het schiereiland tebespreken. Dat is het thema waarop ze president Mesjkov willen pakken.

Tot voor kort heette het dat Oekraïne de schuld was van de beroerde economie. Afkeer van de Oekraïnse stagnatie was de voornaamste reden voor de Krimse kiezer om begin dit jaar te stemmen voor Mesjkov en voor dit parlement, die beloofden hun economische heil bij Rusland te zoeken. Het schiereiland is grotendeels afhankelijk van Russische vakantiegangers en van Russische uitkeringen voor de vele gepensioneerden uit Rusland, die op de subtropische Krim een onbezorgde oude dag zochten.

Maar na ruim een half jaar regeren krijgt Mesjkov zelf de schuld van de economische problemen. De man die een half jaar geleden nog 80 procent van de stemmen wist te halen, scoorde in een recente opiniepeiling nog geen 30 procent meer.

Een belangrijke reden voor Mesjkovs afgang zijn de hervormingen die zijn ministers begonnen, en die voorlopig meer pijn dan heil hebben gebracht. De prijzen van alledaagse levensbehoeften, die in de Sovjet-traditie zwaar gesubsidieerd werden, zijn verhoogd. De uit Rusland gehaalde vice-premier Jevgeni Saboerov en zijn Moskouse kameraden, die in het Krimse kabinet de dienst uitmaken, zijn er trots op dat ze nu al het begrotingstekort van de Krim hebben weggewerkt, een prestatie die nog nergens in de voormalige Sovjet-Unie is vertoond. Het parlement is daarvan echter niet onder de indruk.

Bergen en stranden

Veel ergernis heeft de hervormer Saboerov gewekt met zijn weigering om rijkelijk te strooien met mooie posities voor de politici die Mesjkov aan de macht hebben geholpen. “Ze willen een ministerie van gezondheid en een ministerie van onderwijs en een ministerie van bergen en stranden”, zei Saboerov in juli. “Maar ik heb economen en specialisten nodig, mensen die begrijpen dat er nog geen geld is voor ministers in de sociale en culturele hoek. Het geld moet eerst worden verdiend. Ik heb professionele ministers nodig, geen bureaucraten - mensen die in staat zijn het levensonderhoud te verdienen.”

Dat was geen taal die Saboerov (en dus Mesjkov die hem de hand boven het hoofd hield) populair maakte bij de beroepspolitici. Ook zocht Saboerov naar buitenlands (dat wil zeggen Russisch) kapitaal voor investeringen op de Krim. Dat leidde al gauw tot beschuldigingen dat Saboerov de Krim wil uitverkopen aan Moskouse mafiosi. Saboerov kaatste dat verwijt terug naar het parlement dat onder één hoedje zou spelen met de Krimse zakenwereld, een verwijt dat president Mesjkov zondag flink aanscherpte door het parlement collectief van corruptie te beschuldigen.

Wat de reden voor president Mesjkov is geweest om gisteren een toontje lager te zingen, is niet duidelijk. Er zijn geruchten dat de presidentiële bewakingsdienst, die de parlementariërs uit hun vergaderzaal moest houden, niet langer wilde meewerken. Wel is duidelijk dat Oekraïne garen spint bij het Krimse conflict. Zolang president en parlement elkaar dwars zitten, hebben ze geen tijd voor de veel explosievere kwestie van afscheiding van Oekraïne. Vooral voor de Oekraïnse president Koetsjma is dat belangrijk. Hij werd deze zomer met de hakken over de sloot gekozen en hij steunt voornamelijk op de Russisch-sprekende delen van Oekraïne. De rest van zijn land bekijkt hem met groot wantrouwen. Als hij zich een 'goed Oekraïner' kan tonen door de Krim zoet te houden, kan dat zijn positie alleen maar goed doen. Het is wel ironisch dat een president die wordt beschuldigd van al te veel Russische sympathieën een schiereiland dat naar Rusland verlangt, in toom moet houden.