Onderzoek kan positie Claes bij de Navo onhoudbaar maken

Van onze correspondenten BRUSSEL, WILLIAMSBURG - Willy Claes wordt door de Belgische justitie wel degelijk in staat van beschuldiging gesteld. De feiten dateren uit de tijd dat hij minister van economische zaken was. Maar het gerechtelijk onderzoek kan Claes' positie als secretaris-generaal van de Navo onhoudbaar maken.

“Ik ben volkomen onschuldig, ik heb nooit iets verkeerd gedaan.” zei Navo-chef Claes gisteren in de Verenigde Staten, in een reactie op de berichten uit Brussel. Claes zag geen enkele reden om zijn functie neer te leggen. “Ik zie niet waarom ik zou moeten aftreden.” Op de vraag of hij de Navo door moeilijke tijden kan leiden, nu hijzelf in moeilijkheden komt, zei Claes kortaf: “Ja, dat kan ik.” Volgens hem is het aan de volksvertegenwoordigers om een uitspraak te doen over het al dan niet aftreden.

Claes zei niet te weten welk belastend materiaal de Belgische justitie tegen hem verzameld heeft. “Zelfs mijn advocaat heeft geen documenten kunnen inzien. Ik weet niet waarover het gaat.”

Navo-ministers onthielden zich gisteren na hun tweedaagse bijeenkomst in Williamsburg van commentaar op de alarmerende berichten uit Brussel. Eerder dit jaar sprak de Navo vertrouwen uit in de secretaris-generaal, nadat deze in opspraak was gebracht door het Agusta-schandaal. Justitie onderzoekt al een half jaar de betrokkenheid van Claes bij dat schandaal. Bij de aankoop van Agusta-helicopters voor de Belgische landmacht, eind jaren tachtig, zijn smeergelden betaald. Dat staat vast. Ook is zeker dat Claes' partij, de Vlaamse SP, een deel van die smeergelden opstreek.

Vraag is alleen of Claes daarvan wist. Als minister van economische zaken was Claes direct betrokken bij de aankoop. En hij gaf op het laatste moment de voorkeur aan de Italiaanse Agusta-helicopter, boven de Duitse en Franse concurrenten. Gisteren deden in Brussel sterke geruchten de ronde dat justitie bewijzen heeft voor Claes' betrokkenheid bij de affaire.

Rapport

Een nog kersverse wet verplicht justitie om regelmatig aan parlement te rapporten over onderzoeken naar (voormalige) bewindslieden. Het rapport van procureur-generaal Jacques Velu over Claes ligt al een maand bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers. De inhoud bleef echter strikt geheim. Tot gisteren, toen leden van de Kamer het dossier konden inzien. Die Kamerleden vormen een commissie die moet beslissen over het opheffen van de parlementaire onschendbaarheid, niet alleen van Claes maar ook van de Waalse socialist Guy Coeme, die ten tijde van de helicopteraankoop minister van defensie was.

De parlementaire commissie besliste gisteren nog niet over de vraag van justitie om opheffing van die onschendbaarheid. Dinsdag komt zij daartoe opnieuw bijeen. De strekking van het rapport van de procureur-generaal sijpelde echter vanuit het parlement naar buiten.

Tot nu toe werd aangenomen dat justitie alleen toestemming zou vragen om het onderzoek naar Claes voort te zetten. Gisteren werd duidelijk dat er meer aan de hand is. De Navo-topman en oud-minister wordt in staat van beschuldiging gesteld, naar verluidt vanwege valsheid in geschrifte en corruptie. Dat zou erop duiden dat justitie aanduidingen zo niet bewijzen heeft dat Claes op de hoogte was van de smeergelden.

Het schandaal rond de smeergelden van de Vlaamse socialisten barste dit voorjaar los, vlak voor de verkiezingen. Verscheidene kopstukken van de SP raakten in opspraak en de partij beleefde de moeilijkste periode uit zijn geschiedenis. Claes, die op dat moment nog maar net secretaris-generaal van de Navo was, raakte in moeilijkheden door uitspraken die onwaar bleken te zijn. Zijn positie binnen het Noordatlantisch bondgenootschap hing weken aan een zijden draad.

Nu, na enkele maanden stilte, barst de bom zo mogelijk harder dan toen. Mocht justitie inderdaad aanwijzingen hebben voor Claes' schuld, dan zal de Kamer zijn onschendbaarheid opheffen en wordt de positie van Claes als politieke baas van de Navo onhoudbaar.