Brabants dweil-orkest moet het afleggen tegen Friese disc-jockey

Van een onzer verslaggevers FRANEKER - Als de tienduizenden langs de kant hun liederen en vorstelijk applaus laten horen, is daar de beloning. Met een knap uitgevoerde pirouette, buiging of volmaakt dansje, geven passerende toerrijders de massa de beloning waar zij om bidt en smeekt. Onderwijl musiceren Friese, Brabantse en Limburgse heren in bonte kledij over 'elastieke benen'.

Bij de Franeker brug aan de Hertog van Saxenlaan barst het op de zaterdagmiddag van de dweilorkesten. Maar zoals bijna 17 000 toerrijders tegen de natuurelementen en ook zichzelf vechten, botsen de muzikanten van plezier met het technisch vernuft van de plaatselijke disc-jockey. Want de hoempa'ers mogen dan hun uiterste best doen, de macht van het volume ligt toch bij de laatste. En zo wordt er wel massaal ingezet bij Paradise van Meatloaf en blijft het stil bij het door de Heuibloazers uit Wiedesheim geregisseerde 'Alle dromen zijn bedrog'.

De dweil-orkesten hebben in Franeker het nakijken. In zo'n geval hebben muzikanten de keuze te stoppen danwel te doen alsof ze gek zijn. De ensembles kiezen zonder uitzondering voor het laatste. En terwijl Franeker swingt en springt op de Elvis Presley-songs van de DJ, spelen zij onverdroten en tot hilariteit van de toeschouwers het 'O, Heidebloempje'.

Er zijn Friezen onder het publiek die de 'inmenging van de westerse lui' zelfs een doorn in het oog is. “Carnaval is voor de Brabanders en Limburgers, de 'Alvestêdetocht' voor ons, noorderlingen”, vindt een Fries. “Als ze nou nog ons volkslied kenden, maar daar hebben ze nooit van gehoord. Ze blazen alleen westerse leut, waar wij niks aan vinden en al helemaal niet op een dag als deze. Laten zij het bij hun carnaval houden, dan houden wij het bij onze Tocht.”

Een beetje sneu is het wel voor de blazers van verre, al zijn de meesten van hen immuun voor de kritiek en de zeer enthousiaste Franeker disc-jockey. “We laten ons niet uit het veld slaan”, reageert een Bredase muzikant. “We zijn geen kniesoren die met de staart tussen de benen afhaken. De Elfstedentocht is behalve sport ook gezelligheid en als we daaraan een bescheiden bijdrage kunnen leveren, zijn we tevreden. Bovendien zijn we met een heleboel orkestjes en is er maar één disc-jockey. Helemaal kansloos zijn we dus ook weer niet.”

Het kleumende publiek in Franeker blijft meer gecharmeerd van het assortiment van de disc-jockey dan voor het dweilorkest uit Zevenbergen. Het letterlijk in de praktijk gebrachte 'Van voor naar achter, van links naar rechts' - een lied dat overigens zijn oorsprong vond in de westerse Kuip van Feyenoord - brengt de massa zelfs in extase. Zo enthousiast raken de mensen dat zij meer en meer naar het midden van de ijsvloer schuiven en daarmee de doorgang van de rijders beletten. Maar de politie-agenten reageren met tact. Even is het niet 'naar voor', maar uitsluitend 'naar achter'.