Islamoloog Slomp: John Joseph is vermoord in een verlaten wijk in Sahiwal

Van onze kerkredactie De islamoloog dr. J. Slomp zet grote vraagtekens bij het bericht dat de 62-jarige Pakistaanse bisschop dr. John Joseph zelfmoord heeft gepleegd. Slomp heeft dertien jaar als gereformeerd zendeling in Pakistan gewerkt en kende Joseph zeer goed.

“Mijn eerste reactie was: dat doet John Joseph niet en mijn tweede reactie: klopt dit verhaal wel? Joseph leverde voortdurend kritiek op de schending van de mensenrechten in Pakistan en nam daarbij geen blad voor de mond. Hij zou zichzelf nooit buitenspel zetten door zelfmoord te plegen. Geen van de Pakistani die ik inmiddels gesproken heb, gelooft dat Joseph zelfmoord heeft gepleegd. Bovendien zijn er teveel mensen die er alles aan gelegen was om Josephs protesten te stoppen. Hij werd erg lastig gevonden.”

Bisschop John Joseph zou bij een Pakistaanse rechtbank zelfmoord hebben gepleegd uit protest tegen de terdoodveroordeling van Ayub Masih, een christen die de profeet Mohammed zou hebben beledigd. De enige getuige van de zelfmoord is Josephs moslim-chauffeur. Deze heeft verklaard dat hij Joseph 's avonds laat naar de rechtbank in Sahiwal heeft gereden, dat Joseph daar is uitgestapt en zich een kogel door het hoofd heeft geschoten. Volgens een zegsman van wie Slomp de identiteit beslist niet wil prijsgeven, heeft Joseph woensdagmiddag nog gesproken in zijn kerk. Daar heeft hij gezegd dat het niet was gelukt om de zaak tegen Masih heropend te krijgen. Masih zou waarschijnlijk worden opgehangen.

Dr. Slomp heeft lang gewoond in Sahiwal. “De rechtzaal bevindt zich in een verlaten wijk. Als Joseph daar 's avonds naartoe is gereden, was het niet om zelfmoord-uit-protest te plegen. De rechtbank was allang gesloten. Er lopen daar 's avonds weinig mensen rond. Ik denk dat het anders is gegaan. Joseph heeft tevergeefs geprobeerd de zaak heropend te krijgen. Iemand heeft met hem afgesproken elkaar 's avonds bij de rechtbank te ontmoeten. Die heeft hem daar toen vermoord. De chauffeur van Joseph is vervolgens onder druk gezet om met een getuigenis van zelfmoord te komen.”

Slomp wijst erop dat bij rechtzaken in Pakistan regelmatig doden vallen. “Ook bij de vorige rechtzaak tegen een christen die van blasfemie werd beschuldigd, is iemand doodgeschoten. In januari 1997 is bij een rechtzaak over een ruzie tussen shiieten en soennieten een aanslag gepleegd waarbij 20 mensen het leven lieten.”

Van de Pakistaanse wet die belediging van de profeet verbiedt, worden niet alleen christenen het slachtoffer. De Ahmadiyya-beweging - een moslim-sekte - heeft er volgens Slomp het meeste onder te lijden. “De beschuldigingen van blasfemie zijn meestal vals”, zegt Slomp. “Als je iemand wil pesten, dan zorg je ervoor dat drie mensen verklaren dat hij de profeet heeft beledigd. Dan weet je zeker dat hij in de gevangenis belandt.” Slomp spreekt met grote verontwaardiging over de dood van John Joseph. Hij heeft jarenlang met hem samengewerkt aan een theologisch-terminologisch woordenboek en een Bijbelvertaling in het Urdu, de officiële taal van Pakistan.

Slomp heeft Joseph zowel in Pakistan als Nederland talloze malen gesproken.

Hij vertelt dat Joseph de toespraak die de paus vorig jaar, tijdens zijn bezoek aan Pakistan, hield in het stadion van Karachi heeft vertaald.

Bij de woorden van de paus werd niet gelachen, maar bij de vertaling wel.

Waarop de paus aan Joseph had gevraagd: “Wat heb je toch van mijn preek gemaakt dat de mensen zo moesten lachen?”

Duizenden christenen hebben gisteren de begrafenis bijgewoond van John Joseph. Joseph was sinds één week president van Pakistaanse afdeling van de rk-hulporganisatie Caritas, zo heeft een woordvoerder van Caritas Nederland bevestigd. Tijdens de begrafenis riepen enkele christenen anti-regeringsleuzen.

De Verenigde Staten hebben de omstreden wet op de godslastering in Pakistan intussen opnieuw veroordeeld. “We betreuren en veroordelen de oplegging van een doodstraf aan een individu die op een vredige manier uiting geeft aan zijn geloof”, zei een regeringswoordvoerder. “In het verleden hebben we de regering van Pakistan herhaaldelijk opgeroepen de blasfemiewetten af te schaffen, omdat ze bijdragen aan een klimaat van religieuze intolerantie.”

De wetgeving dateert uit 1985, toen de militaire dictator Zia Ul Haq het land regeerde. Religieuze minderheden en mensenrechtenorganisaties hebben de wet vaak veroordeeld. In Pakistan is 4 procent van de 124 miljoen inwoners christen of lid van een andere niet-islamitische religie.

Johnson Michael, een oom van Joseph en lid van de Nationale Assemblee in Pakistan, heeft gezegd dat hij zijn campagne voor afschaffing van de blasfemiewetten zal blijven voeren.

De bisschoppen die momenteel in het Vaticaan deelnemen aan de Aziësynode, hebben ontsteld gereageerd op het nieuws van de dood van hun collega.