Eindelijk profiteert ook arbeidsmarkt

Alle tekenen zijn gunstig: de werkloosheid daalt de laatste maanden sneller dan daarvoor. Maar onderzoekers van de arbeidsmarkt juichen niet dat er nu een grote doorbraak is. Verder dan 'hoopgevend' willen ze de gisteren gepubliceerde cijfers niet noemen.

Het Centraal bureau voor de statistiek maakte de laatste wapenfeiten bekend. Voor het eerst sinds 1993 komt het aantal geregistreerde werklozen onder de 400 000. Dat de werkloosheid daalt, is op zichzelf niet opvallend. Al sinds 1994 telt het CBS elke maand minder mensen zonder baan. Wat wel in het oog springt, is de grotere snelheid waarmee de werkloosheid de eerste maanden van 1997 afneemt. Voor net zulke sprongen moeten de cijfers van eind jaren tachtig worden opgezocht, constateert het bureau.

Dat is niet de enige gunstige tijding die het CBS te brengen heeft. Ook het aantal mensen met een WW-uitkering loopt terug met een vaart die lang niet gezien is. Dat lijkt logisch: minder werklozen betekent ook minder uitkeringen. Maar dat is het niet. In het recente verleden daalde wel de werkloosheid, maar stelde de ontwikkeling bij de WW teleur. Dat betekent dat de banen vooral terecht komen bij de nieuwkomers op de arbeidsmarkt, zoals herintredende vrouwen en schoolverlaters. Op dit moment lijkt iedereen te profiteren van de dalende werkloosheid. Naast de WW-trekkers ook de jongeren, zegt het CBS. Begin 1996 zaten nog 78 000 jongeren onder de 25 jaar zonder werk, nu zijn dat er 62 000.

Het lijkt er dus op dat het economisch herstel eindelijk met kracht doordringt tot de arbeidsmarkt. Als de economie groeit, hobbelt de arbeidsmarkt altijd een stukje achter de goederenmarkt aan. Het duurt even voordat de grotere economische activiteit is omgezet in banen.

Of de nieuwste CBS-cijfers echt reden tot juichen geven, moet nog blijken, vindt de Organisatie voor strategisch arbeidsmarktonderzoek (OSA). Verder dan 'hoopgevend' komt J. Vosse van de OSA niet. Of ook de ouderen en de werklozen die al jaren naar een baan zoeken, uit het bestand verdwijnen, is nog maar de vraag, zegt Vosse. Daarnaast zijn de eisen voor de WW-uitkering verscherpt. Dat kan een deel van de afname verklaren.

Wel wijst de eerder becijferde flinke toename van de uitzendbanen er volgens Vosse op dat de economie flink warmdraait. “Maar je weet niet hoe lang die contracten duren, en of die vertaald worden in vaste contracten. Uitzendwerkers staan even makkelijk weer met lege handen.”

Voorzichtig is ook het Centraal planbureau (CPB) in het Centraal economisch plan voor 1997. De werkloosheid daalt dit jaar met 30 000, zegt het CPB. Dat is ongeveer net zoveel als het CBS nu in één kwartaal waarneemt. Weliswaar hanteert het CPB een andere definitie van werkloosheid, maar zoveel ontlopen de cijfers elkaar niet. Het CPB kwam voor 1996 op 494 000, het CBS op 440 000.

Ook het eigen werkloosheidscijfer zegt nog niet alles, waarschuwt het CPB. Het aantal werkloosheidsuitkeringen blijft hoog, en dan bedoelt het planbureau niet alleen de WW maar ook andere werkloosheidsuitkeringen, zoals die voor schoolverlaters. Al die uitkeringen bij elkaar dalen in 1997 maar mondjesmaat, met 15 000 naar 770 000. Net als de OSA, ziet het CPB dat er in 1997 door de herkeuringen in de WAO en de strengere regels in de bijstand meer werklozen bij komen.