Prijsbreker EasyJet dreigt stuntende KLM met rechtszaak

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Vliegmaatschappij EasyJet daagt KLM voor de rechter als KLM niet binnen een week stopt met het aanbieden van vliegtickets voor 95 gulden tussen Amsterdam en Londen. Volgens de 29-jarige Griekse eigenaar/directeur maakt KLM het nieuwkomers op de vliegmarkt op deze manier onmogelijk voet aan de grond te krijgen.

Het doet wat vreemd aan. Een met bodemprijzen stuntende vliegmaatschappij die een concurrent voor de rechter wil slepen omdat die hetzelfde doet. Het Engelse EasyJet begon eind april met de verkoop van enkeltjes Amsterdam-Londen voor 99 gulden. In juni lanceerde de KLM onder de naam Easy Choise nòg goedkopere tickets op dezelfde route: voor 95 gulden kan de heenreis aanvaard. Dat was stukken goedkoper dan de tot dan toe geldende KLM-tarieven, die voor een retourtje varieerden van 246 tot 830 gulden.

De Grieks-Cypriotische rederszoon Stelios Haji-Ioannou, directeur en eigenaar van het afgelopen november opgerichte EasyJet, vindt zijn opwinding - uiteraard - terecht. Volgens hem dumpt KLM de prijzen slechts tijdelijk om EasyJet uit de markt te drukken en stijgen de tarieven weer als de concurrentie buiten spel is gezet. “Het enige dat KLM wil, is pioneers zoals wij buiten spel zetten, andere nieuwkomers afschrikken en daarmee de eigen dominante marktpositie behouden. De grote verliezer in dit spelletje is de klant.”

EasyJet stelt dat het gedrag van KLM in strijd is met het EU-verdrag dat misbruik van een dominante positie en prijsdumping verbiedt. De jonge luchtvaartmaatschappij baseert zich op een uitgelekt, intern KLM-memo waarin zou staan dat voorkomen moet worden dat nieuwkomers zich een vaste positie verwerven in Nederland. KLM zou bang zijn dat de concurrentie met goedkope tickets zich uitbreidt naar andere bestemmingen en mogelijk zelfs naar andere marktsegmenten dan de korte routes tussen Europese steden. Voorbeelden uit het verleden zouden hebben aangetoond dat nieuwkomers met spotprijzen niet moeten worden onderschat.

Spijkerbroek

Haji-Ioannou, die het liefst met zijn voornaam Stelios wordt aangesproken, zegt van plan te zijn in de toekomst vanuit Amsterdam “voor de prijs van een spijkerbroek” naar steden te vliegen als Barcelona, Nice, Madrid en Genève. Maar een global player zoals KLM wil hij niet worden. “Een reis Amsterdam-Peking zit er niet in. Dan werkt het EasyJet-concept niet meer.”

Tijdens een persconferentie gisteren op Schiphol legde hij dat concept nog een keer uit. EasyJet noemt zichzelf een ticketloze luchtvaartmaatschappij. Boeken kan alleen direct, via een speciaal telefoonnummer. Reisbureaus komen er niet aan te pas, om de klant te behoeden voor overbodige kosten. Reserveringen zijn definitief en kunnen niet worden ingewisseld of verzet. De stoelen worden verkocht volgens het principe: wie het eerst komt, die het eerst maalt. Hoe voller het vliegtuig raakt, hoe duurder een plaatsje wordt; oplopend van 99 gulden via 129 en 159 naar 199 gulden voor de laatste stoelen. Het reserveringsnummer dat door de telefoon wordt afgegeven, geeft na betaling aan de kassa op Schiphol, recht op een plastic (dus opnieuw te gebruiken) instapkaart.

Eenmaal in het vliegtuig, treft de reiziger een jonge bemanning in knal-oranje shirts. Voor een blikje fris, een bak koffie of een zakje pinda's moet worden betaald. “We hebben de vluchten ontdaan van alle franje. Zo kunnen we de prijzen laag houden. Bij andere luchtvaartmaatschappijen zit de prijs van zo'n 'gratis' maaltijd gewoon in de prijs van het ticket. Bovendien duurt het schoonmaken van een vliegtuig veel langer als mensen hebben zitten eten. En ook dat kost geld.” Inmiddels vliegt EasyJet, met een vloot van drie vliegtuigen, vanaf het vrij onbekende Londense vliegveld Luton naast Amsterdam ook op Glasgow, Nice, Barcelona, Aberdeen en Edinburgh. Sinds de start op 10 november zijn bijna 400 000 passagiers vervoerd.

KLM heeft volgens een woordvoerster gisteren een brief van de advocaten van EasyJet ontvangen. De maatschappij is niet van plan op de eisen in te gaan. “Wij zijn een commercieel bedrijf dat opereert in een vrije markt. Natuurlijk reageren wij met onze prijzen op die van concurrenten. KLM doet dat op een bedrijfseconomisch verantwoorde manier. Wij verkopen slechts een beperkt aantal stoelen per vliegtuig naar Londen voor 95 gulden.” Bovendien zijn aan de goedkope KLM-tickets beperkende voorwaarden verbonden: de klant moet de nacht van zaterdag op zondag in Engeland doorbrengen, de uit- en thuisreisdatum meteen vastleggen en mag maximaal twee maanden wegblijven.

EasyJet draait volgens directeur Haji-Ioannou verlies op de verbinding Londen-Amsterdam. “De beladingsgraad blijft met 56 procent onder het gemiddelde. Ook moeten we meer uitgeven aan reclame dan verwacht.” Hij meent dat zijn bedrijf de prijzenslag met de KLM zeker een half jaar kan volhouden en dus tijd heeft om de uitkomst van een klacht bij de Europese Commissie af te wachten.