Boukje Bron krijgt alsnog bronzen plak van Jenita Smit

Stel je voor: je bent marathonschaatsster, je doet mee aan de Elfstedentocht en passeert na urenlang afzien de eindstreep op de Bonkevaart. Helemaal uitgewoond, met een gezicht dat door valpartijen is veranderd in een maanlandschap van bebloede schrammen.

Maar ach, wat doet het er toe? Er is maar één ding dat telt, en dat is dat alle inspanningen niet voor niets zijn geweest. Je bent als derde gefinisht en hebt recht op een bronzen Elfstedenmedaille!

Het overkwam Boukje Bron. Zij kwam als derde binnen, verwachtte een groots onthaal, maar kreeg in plaats daarvan te horen, dat ze vierde was geworden. Het brons werd toegewezen aan Jenita Smit, die meerdere seconden na haar was gefinisht.

Aanvankelijk maakte Bron zich niet eens zo druk om de vergissing. Er waren immers televisiebeelden van haar binnenkomst? De marathonschaatsster uit Jubbega deed haar beklag bij de jury, maar vond geen gehoor. Ze deed haar beklag bij voorzitter Kroes en wedstrijdleider Van de Ham, maar ook die hadden dringender zaken aan het hoofd.

Daar stond Bron, als de overbekende roepende in de woestijn. “Ik werd genegeerd. Ze namen zelfs niet de moeite om mijn woorden na te trekken. En toen ik ze erop wees dat er opnamen van moesten zijn, beweerden ze dat ze de band niet konden terugdraaien.”

Pas nadat de Friese pers de zaak had aangekaart en televisiebeelden hadden uitgewezen, dat Bron wel degelijk achter Klasina Seinstra en Gretha Smit als derde vrouw was binnengekomen, haalden de Elfstedenbestuurders de watten uit hun oren. Ze gaven toe dat de protesten van Boukje Bron wellicht wat onterecht onder de tafel waren geschoven. Maar er was een excuus. “Ze zeiden dat Piet Kleine op de voorgrond had gestaan. Ze waren druk bezig geweest met zijn stempelproblemen en hadden daardoor niet veel aandacht aan mij besteed”, zegt Bron smalend.

En dan nu de vraag waar iedereen met smart op zit te wachten: waarom heeft Jenita Smit niet aan de bel getrokken? Zij moet toch geweten hebben dat ze geen recht had op de derde plaats? “Na de wedstrijd ben ik naar haar toegegaan en heb haar gezegd dat ik derde was”, zegt Bron. “Maar zij heeft nooit gemerkt dat ik haar had ingehaald en dat ik vóór haar over de streep ging. Als zij dat zegt, dan is dat zo. Jenita is een sportieve meid. Ik weet zeker dat zij zich niet lekker zou voelen, als ze op het podium staat en weet dat ze eigenlijk vierde is.”

Op het moment dat we Jenita Smit bellen, is er juist een delegatie van de vereniging De Friesche Elf Steden bij haar op bezoek. Zij komen de bronzen medaille ophalen, die ten onrechte in de prijzenkast van Smit is beland. Want die moeten ze zaterdag aan Boukje Bron overhandigen. “Dat is een beetje balen, ja. Maar wie derde is, krijgt natuurlijk de medaille. Dat spreekt vanzelf. Boukje verdient hem”, zegt Smit, die tussen twee haakjes met Erik Hulzebosch is verloofd.

Smit hoeft maar twee zinnen te zeggen en je weet: het is nooit haar bedoeling geweest met andermans veren te pronken. “Ik lag op kop en Boukje heeft mij op de laatste kilometer ingehaald”, zegt ze. “Dat heeft ze tactisch heel slim aangepakt. Ze is zachtjes langs me geslopen en dat heb ik niet gezien. Ik dacht dat ze nog steeds achter me zat.”

Volgens Jenita Smit werd de verwarring nog vergroot doordat de betreffende heren de binnenkomst van Bron niet op de beelden terug konden vinden. “Dat kan gebeuren met de techniek”, zegt de boerendochter uit Rouveen. “Er schijnt een seconde weggevallen te zijn, net op het moment dat Boukje binnenkwam. Pas toen ze alle beelden hadden verzameld, zagen ze dat zij eerder over de streep was gegaan dan ik.”

Boukje Bron is haar verontwaardiging nog steeds niet te boven. “Zoiets hoort niet te gebeuren op een groot evenement als de Elfstedentocht”, briest ze. “Als ze zo'n belangrijke wedstrijd niet goed kunnen laten verlopen, moeten ze voortaan alleen toertochten organiseren. Iedereen weet hoe dit soort zaken voorkomen moet worden. Je moet professionele mensen aanschaffen en zorgen dat er een jury van de KNSB langs de kant staat, zoals die er ook bij de marathons staat. Maar dat wil de Elfstedenvereniging niet. Ze hebben besloten dat het een vereniging is en daarom willen ze alles binnen de vereniging houden.”

Afgelopen zaterdag was het Jenita Smit, die op het podium gehuldigd werd. “Jammer voor Boukje, dat zij de huldiging gemist heeft”, zegt Smit. Het meest spijtige is nog wel dat de fout nooit meer goed te maken is. “De mensen van de Elfstedenvereniging moeten wel wat doen natuurlijk”, zegt Bron. “Daar kunnen ze niet meer onderuit. En daarom hebben ze me beloofd dat ik zaterdag nog uitgebreider zal worden gehuldigd dan afgelopen zaterdag met Jenita is gebeurd. Maar hoe stellen ze zich dat voor? Al die duizenden mensen zijn er toch niet meer? Of moet ik soms mijn familie en een bandje met gejuich meenemen?”

Overigens doen de vereniging De Friesche Elf Steden en de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond wat onverschilligheid voor hun vrouwelijke leden betreft niet voor elkaar onder. Gisteren belden we de KNSB. En vroegen om de telefoonnummers van Boukje Bron en Jenita Smit. Aan de andere kant van de lijn, in de burelen van de KNSB, viel een stilte. En toen: “Zijn dat marathonschaatssters?”