Een lastig dilemma

Zo lang we er niet in slagen het drugsprobleem helder te definiëren, zo lang is het een illusie te denken dat de maatschappij in staat zal zijn een in alle opzichten bevredigende oplossing te bieden. Dat is afgelopen dagen opnieuw gebleken na uitlatingen van de Rotterdamse burgemeester Peper en de Amsterdamse hoofdcommissaris Nordholt. Voor beiden, zo blijkt, gaat het vooral om een openbare orde-probleem. Maar uit de kritiek op hun voorstellen blijkt, dat het voor anderen vooral een kwestie van gezondheidszorg is, waarbij een nadrukkelijke begeleiding ervoor moet zorgen dat de sociale problemen tegelijk verminderen.

Maar zelfs als 'openbare orde-probleem' verschillen de voorgestelde oplossingen aanzienlijk. Zo wil Peper dat criminele verslaafden verplicht afkicken. Nordholt daarentegen wil een grootscheeps experiment met gecontroleerde vrije verstrekking van harddrugs, om zodoende iets te kunnen ondernemen tegen de criminaliteit die aanhoudend voortvloeit uit drugshandel en drugsgebruik. Beiden hebben volop kritiek gekregen op hun bepaald niet nieuwe inzichten.

Tegen Pepers plan pleit dat slechts een fractie van de verslaafden die wil afkicken, erin slaagt ook daadwerkelijk 'clean' te blijven. Toch is de Rotterdamse burgemeester tegen vrije verstrekking van harddrugs omdat het niet humaan is een groep mensen op te geven. Tegen Nordholts voorstel pleit weer dat nieuwe orde-problemen kunnen ontstaan, vanwege de aantrekkingskracht op jongeren uit andere landen voor een stad die een beperkte groep zwaar verslaafden controleert, maar gratis drugs verstrekt.

Wie een verslaafde ziet lopen, denkt mogelijk: ach wat zielig. Wie vervolgens ziet hoe diezelfde junk zijn of haar auto openbreekt treedt allicht toe tot het andere kamp. Het unieke van het Nederlandse beleid tot dusverre is dat de aspecten van openbare orde en humaniteit in elkaar zijn geschoven. Dat lost iets op, maar zeker niet alles. Wie alles wil oplossen, komt voor lastige keuzes te staan: zie Peper en Nordholt. Wat er vooralsnog voor pleit het één te doen (verplicht afkicken) en het andere niet na te laten (experimenteren met drugsverstrekking), ook al blijft het onbevredigend.