APARTE SEX IN PRETORIA

PRETORIA _ Met een mengeling van nieuwsgierigheid en afschuw kijken de voorbijgangers naar de verzameling zonderlingen die voor The Fridge staat te wachten om Pretoria's enige echte underground-club binnen te mogen. Behalve de gebruikelijke bleke jongens en meisjes in zwart, is er ditmaal ook volop leer, rubber en kant te zien. Hier en daar glimmen zelfs kettingen, handboeien en een zweepje.

Vanavond organiseert The Fridge een 'bondage party' onder de noemer 'Happiness in Slavery' (Geluk in slavernij). Op de poster staat een wellustige vrouw in knellende zwarte riemen. De belofte is seks, zweet en onderwerping, vergezeld van helse industriële rock.

'Happiness in Slavery' is de titel van een haast overal verboden video van de Amerikaanse band Nine Inch Nails, vertelt The Fridge's Helgard De Barros als we eenmaal in de benauwde, mistige kelder staan, waar heel alternatief Pretoria zich vanavond verzameld heeft. Als echte hardcore-club vertoont The Fridge die video natuurlijk wel. We zien hoe machines het vlees afscheuren van een man die ligt vastgebonden op een soort tandartsstoel.

Meer pijn dan plezier, maar duidelijk onderdeel van de SM- bondage-cultus die enorm aanslaat bij de jonge trendy blanke Zuidafrikanen die weinig op hebben met de 'zwaai je armen in de lucht op een golf van ecstacy'-houseparties, die hier nu eindelijk ook massaal opgang doen. Helgard vertelt dat hij het idee van industrial bondage parties heeft afgekeken van Engelse en Duitse video's over clubs 'waar men elkaar met zweepjes bewerkt en waar de barman is vastgeklonken aan de bar'.

Het gebeuren in The Fridge is veel onschuldiger. “De mensen hier zijn nog niet in echte bondage. Het is vooral een subcultuur, een manier om je ouders te shockeren”, zegt Helgard. Het gaat het gros der bezoekers vooral om de innige relatie tussen bondage en rock, die van de Velvet Underground via punk naar Nine Inch Nails loopt.

Maar bondage maakt tevens deel uit van SM. Centraal daarin staat het idee van dominantie en onderwerping in seks door middel van vastbinden, en het uitbeelden van kwetsbaarheid of overheersing door kleding en fetisjen.

Bondage als subcultuur is een wereldwijd fenomeen. En dank zij de opkomst van seksshops, pornobladen (bijna vijftig titels) en de populariteit van Nine Inch Nails, kunnen de Zuidafrikaanse jongeren deze trend eindelijk ook zonder veel vertraging volgen.

En dat doen ze vol overgave. Artieste Belinda Blignaut (25) veroorzaakte voor de Johannesburgse Biënnale veel opschudding toen zij honderden posters in Johannesburg ophing waarop haar frêle naakte lichaam te zien was, met rode tape om de borsten, de handen op de rug gebonden en een telefoonnummer ernaast. “Door met het fysieke te experimenteren, kun je het intellectuele stimuleren”, zegt Blignaut over haar fascinatie met seksuele onderwerping.

En ongeveer een jaar geleden werd in Johannesburg de eerste echte bondage-winkel geopend. “Voor jonge mensen is het vooral een mode”, vertelt de vrouwelijke manager van 'Twin Peaks', waar de ene muur behangen is met zwepen en riemen, en de andere een grote verzameling porno-bladen tentoonspreidt, waaronder natuurlijk ook het bondage-blad 'Nugget'. “Maar echte SM is ook in opmars. Er is een enorme vraag naar boeken, video's en adressen van SM clubs.”

Twin Peaks trekt vooral mannelijke klanten, vertelt de manager. Zij kwam een keer in moeilijkheden toen een klant wilde dat ze hem zou betrappen op masturbatie en hem 'een stoute jongen' zou noemen en met het zweepje zou straffen.

Dat zijn uitzonderingen. Een van de klanten die tussen de zwepen scharrelt, meent dat mensen vaak een heel verkeerd idee van SM hebben. “Het is niet iets smerigs. Het is vooral een spel; negentig procent van de lol is verstandelijk.” Nee, vervolgt hij, we mogen zijn naam niet afdrukken, want “dat zouden zijn klanten niet echt op prijs stellen”. De man in het strakke t-shirt en de bespijkerde riem is een keihard werkende professional.

Dat is iets wat je vaak tegenkomt, vertelt de Engelse SM-expert Sophie Walker die onder meer voor Playboy een compleet SM overzicht schreef. Een typisch jaren '90-fenomeen. “Mensen die heel hard werken en onder de stress zitten, zijn dol op onderwerpingsspelletjes. Ze vinden het prachtig om even van alle verantwoordelijkheid af te zijn, en geheel overgeleverd te zijn aan de ander. Het is de omkering van het dagelijkse.”

Walker vermoedt dat, afgezien van het volgen van de wereldwijde trend (van Madonna tot Jean Paul Gaultier), de Zuidafrikaanse belangstelling voor bondage vooral te danken is aan het wegvallen van het geweld en de oude angsten, in combinatie met steeds meer vrije tijd. “Als mensen meer geld en tijd hebben gaan ze spelletjes doen. En seks komt daarbij snel om de hoek kijken.”

Angst voor aids speelt eveneens een grote rol. Walker: “SM geeft mensen met lange relaties de kans om ook de verboden vrucht te proeven en ondeugende dingen aan hun seksleven toe te voegen zonder overspel te plegen. Daarnaast zijn bondage-feesten heel seksueel geladen zonder dat het echt fysiek wordt.”

En dat is precies wat de Pretoria party zo intrigerend maakt. Het is naar Europese maatstaven misschien tam, maar er hangt een permanente belofte van seks in de lucht en de sfeer is er een van een ongekend vrije moraal zonder vervelende uitwassen. “Het is cool”, glimlacht iemand in zwart kant. “Iedereen doet wat hij wil.”

En er is een hoop te zien. De mannen achter de bar dragen visnet t-shirts en hebben ringen in hun tepels. En precies in het midden van de zaal hangt een kooi met kettingen van het plafond. In die kooi dansen meisjes met gescheurde kousen en onmogelijk strakke pvc pakjes wild op Nine Inch Nails.

Twee van hen studeren aan de Universiteit van Pretoria. “Het is prachtig om al die aandacht te krijgen terwijl je gewoon je fantasieën uitleeft”, zegt Elaine (20). Ze komt uit het gat Orkney en haar ouders hebben geen flauw idee dat dochterlief hier vanavond voor dominatrix speelt. Op de vraag of ze thuis ook aan bondage doet glimlacht Elaine zo stralend dat een antwoord al niet meer nodig is.

De best geklede bezoekster is ongetwijfeld de Berlijnse Anna (23), een en al nauw sluitend zwart glimmend leer. Ze woont vier jaar in Zuid-Afrika en verkoopt sinds kort bondage-kleding op rommelmarkten. Ook zij verrijkt haar seksleven met zweepjes en riemen. In het dagelijks leven kleedt ze zich net zo opvallend als nu, zegt ze. “Het gaat erom dat je als dominatrix toont dat je niet bang bent. Het is prachtig te laten zien dat vrouwen de baas zijn.” Ze vindt dat Pretoria nog een lange weg te gaan heeft. “De meisjes in de kooi moeten hoge hakken dragen, elkaar vastbinden en meer bloot laten zien”, klaagt ze.

Naarmate de avond vordert krijgt ze gedeeltelijk haar zin. Het gekooide duo gaat steeds verder, zeker als iemand uit het publiek een paar handboeien aanreikt. Het laat de toeschouwers ook niet onverschillig. Een jong meisje dat het gebeuren in de kooi gadeslaat, biecht op: “Wil je een eerlijk antwoord? Ja, ik vind het seksueel opwindend.”

Zoals Sophie Walker zegt: “Het begint met de mode, maar vervolgens gaan mensen steeds verder experimenteren.”