Vervangende dienst gaat door

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De dienstplicht mag zijn afgeschaft, de vervangende dienst bestaat nog steeds. Dienstweigeraar Ton van Burgsteden (32) moet over enkele maanden nog opkomen voor zijn nummer. “Een generaal pardon voor dienstplichtigen, mooi, maar de processen gaan gewoon door.”

Aanvankelijk was Van Burgsteden totaalweigeraar. Geen weiger-yup maar een echte gewetensbezwaarde, benadrukt hij, om verwarring te voorkomen. Maar toen het begin vorig jaar echt tot een veroordeling kwam - negen maanden cel - krabbelde hij terug en zette de gevanengisstraf om in vervangende dienstplicht. “Op het laatste moment, ja. De gevangenis is voor mij niet te doen. Ik ken zelf weigeraars in de gevangenis. Daar ben je meer bezig te overleven. Ik wil me inzetten voor pacifisme en anti-militarisme.” Makkelijk was dat niet, want vrienden van hem gingen wel. “Dat gevoel: jullie gaan de bak in, ik niet. Ik schrijf wel een kaartje als er wat is. Daar had ik ontzettend veel moeite mee.”

Van Burgsteden, een van de laatste weigeraars, vindt de houding van Defensie nogal hypocriet. Terwijl deze week de laatste lichting dienstplichtigen opkwam, gaan de rechtszaken tegen principiële weigeraars door. “Dat is niet zo vreemd. Ze laten zich wel ontzettend kennen, als ze nu zouden zeggen: laten we er maar helemaal mee ophouden.”

Hypocriet of niet, Van Burgsteden heeft na alle procedures en rechtzaken toch veel zin in zijn vervangende dienst. Liefst bij een pacifistische of mensenrechtenorganisatie. “Zelfs al kreeg ik de keuze om het niet te doen. Om dan te zeggen: 'Mooi, ik ben er vanaf, klaar', dat is te makkelijk. Ik ga toch. En als ze zeggen dat het niet meer mag, ga ik er zelfs voor vechten.”

Voor de gedupeerde weiger-yuppen, die tot deze week de Wet Gewetensbezwaren gebruikten om onder dienst uit te komen, heeft hij niet veel begrip. “Dat is toch stom dat ze zoveel geld verkwisten aan procedures. Maar ik neem het vooral de juristencollectieven kwalijk dat ze die mensen niet goed hebben voorgelicht.”