Eerstejaars uit Marokko/Islamitische universiteit in Rotterdam gaat van start

ROTTERDAM - Het ruikt er naar verf en nieuwe tapijten en in de lange gangen bevinden zich nog de rijen genummerde jassenhaakjes uit de tijd dat dit nog een middelbare school was. In de meeste klaslokalen liggen de opgestapelde tafels en stoelen nog onder het stof. Maar een gedeelte van het gebouw is al opgeknapt. En daar gaat men de islam bestuderen.

De Islamitische Universiteit Rotterdam is gisteren van start gegaan. Uit de 250 studenten die zich hadden aangemeld, zijn er 60 geselecteerd die aan het programma kunnen deelnemen. Meer plaatsen zijn er niet beschikbaar. Tijdens de introductieweek zijn alleen de 30 studenten aanwezig die toegelaten zijn tot de propedeuse van de opleiding. Degenen die vanwege onvoldoende kennis van de Arabische taal en de islam, het voorbereidingsjaar zullen volgen, beginnen pas eind september. Secretaris Damra: “Vreemd genoeg zitten in de propedeuse alleen mannelijke, in het voorbereidingsjaar voornamelijk vrouwelijke studenten.” Tijdens de introductieweek zullen de propedeuse-studenten onder meer een bezoek brengen aan de Tweede Kamer en een aantal Rotterdamse moskeeen. Op 14 september beginnen de colleges.

De IUR is dus gevestigd in een voormalige middelbare school. In hetzelfde complex zit ook de Nederlandse Islamitische bond voor ouderen (NISBO), een jongerenorganisatie, een voetbalvereniging en een moskee. Op het aangelegen plein zitten groepjes Turkse mannen op plastic stoeltjes te praten.

De studenten zijn voor een groot deel van Marokkaanse afkomst. Daarnaast zijn er studenten met een Somalische, Turkse of Surinaamse achtergrond. Niet allemaal beheersen ze het Nederlands volledig. In de koffiekamer klinkt dan ook een mengelmoesje van Frans, Arabisch, Turks en Nederlands. Sommigen lopen keurig in het pak, aktentasje in de hand, anderen dragen gewoon een spijkerbroek en een leren jas. Een enkeling draagt traditionele kleding, zoals de uit Suriname afkomstige Faizel. Hij studeert rechten aan de Erasmus universiteit, maar wil zich meer in de islam verdiepen. Faizel: “Ik ben een intellectuele omnivoor. De IUR geeft een religieuze invulling aan het lesprogramma. Dat spreekt me aan.”

De IUR wil door middel van academisch onderwijs een bijdrage leveren aan een volwaardige participatie van moslims in de Nederlandse maatschappij. Het vakkenpakket is vooral gericht op de bestudering van de koran en het Arabisch, maar omvat ook colleges over de geschiedenis van het moderne Europa en andere religies. Om toegelaten te worden moeten studenten de 'imam-hatip' opleiding in Turkije hebben gevolgd, of in het bezit zijn van een VWO-diploma.

De leeftijd van de studenten varieert. Aouaj is met zijn 48 jaar een van de oudere deelnemers. Hij heeft een baan bij de kinderbescherming en spreekt perfect Nederlands. Aouaj: “Ik wil volgens de normen en waarden van de islam leven en dat gaat makkelijker op een speciale islamitische universiteit. Hier wordt niet alleen veel aandacht geschonken aan studie van de koran, maar er wordt ook samen gebeden. Het is beter om in eigen kring opgeleid te worden. Veel moslims kijken toch scheef tegen de Nederlandse universiteiten aan.”

De colleges van de propedeuse worden in de avonduren gegeven. Zo kunnen ook studenten die een baan hebben, of nog een andere studie volgen aan het programma deelnemen. De uit Somalië afkomstige Ahmed werkt in een meubelbedrijf. Hij is negen jaar geleden zonder familie naar Nederland gekomen, en zal dus zelf het collegegeld, 1500 gulden per jaar, moeten opbrengen. “Ik wil mijn kennis over de islam verdiepen. Daarom heb ik gekozen voor deze universiteit. Ik had geen idee dat je ook islamologie aan een Nederlandse universiteit kon studeren.” Omdat de IUR nog niet door de overheid erkend is, krijgt het geen subsidie en ontvangen de studenten geen studiebeurs.

De universiteit heeft nog steeds met financiële problemen te kampen. De speculaties dat de instelling geld krijgt uit Saoedi-Arabië is volgens vice-voorzitter imam Hamza Zeid-Kailani ongefundeerd. Kailani: “De islamitische universiteit is een onafhankelijke, particuliere instelling. De docenten geven les op vrijwillige basis. We hebben wel donaties gekregen van vermogende moslims. In de toekomst hopen we subsidie van de Nederlandse overheid te krijgen.”

De docenten van de IUR zijn afkomstig uit onder andere Nederland, Turkije en Egypte. Dr. Majid uit Irak zal aan de IUR les geven in de Arabische taal. Hij is 5 jaar geleden als politiek vluchteling naar Nederland gekomen. “Ik moet nu mijn gezin onderhouden van een uitkering. Maar ik wil niet de hele dag thuis zitten en daarom werk ik als vrijwilliger bij vluchtelingenwerk en bij deze universiteit. Ik wil graag een bijdrage leveren aan de integratie van moslims in Nederland.” Ook dr. Bahcekapili van islamitisch recht denkt dat de IUR de integratie zal stimuleren. “In dit opzicht is het belangrijk om een imam-opleiding in Nederland te hebben. De huidige imams zijn in hun vaderland opgeleid en weten weinig van de Nederlandse samenleving. De imams die aan de IUR opgeleid worden, zullen vertrouwd zijn met de Nederlandse taal en cultuur. De opleiding zal ook de integratie van moslims uit verschillende landen bewerkstelligen. Nu zijn er nog aparte Turkse en Marokkaanse moskeëen, waar de imam in zijn eigen taal spreekt. In de toekomst zal de voertaal Nederlands worden.”