50.000 'foute' mensen in CRI-computer

Van onze verslaggevers DEN HAAG - In het computersysteem van de Centrale Recherche Informatiedienst staan op dit moment zo'n 55 000 namen van mensen met contacten binnen criminele kring.

Dat werd gisteren gezegd door twee medewerkers van de CRI, die als getuigen waren opgeroepen voor de parlementaire misdaadenquête. Daarnaast bestaat er nog een lijst van zo'n 8 000 mensen, van wie slechts heel voorzichtig wordt verondersteld dat ze dergelijke relaties hebben, de zogenaamde 'grijze velders'.

De CRI in Den Haag slaat de gegevens op die worden geleverd door de diverse regionale criminele inlichtingendiensten. Het gaat om mensen die verdacht worden betrokken te zijn bij een misdrijf of daarbij betrokken kunnen worden.

Veel tips komen van informanten uit het criminele circuit. Omdat de politie de meeste informanten heeft in de drugswereld, komt bij de registratie (vermeende) drugscriminaliteit het meest voor, zo'n vijftig procent van de gevallen.

De CRI-medewerkers Barendregt en Theeuwes gaven de enquêtecommissie gelijk in de kritiek dat verschillende regio's in Nederland verschillende maatstaven aanleggen voor het registreren van mensen 'uit het milieu'. Maar ze zien geen oplossing voor dat probleem. Commissie-voorzitter Van Traa noemde als voorbeeld, dat de politie in Groningen zelfs grafitti-spuiters liet registeren. “Iets waar men in Den Haag niet aan zou denken.”

Voor mensen die in de zware criminele hoek verkeren gaat de inlichtingendienst binnenkort een nieuw systeem opzetten, maakte Barendregt duidelijk. Nu kan alleen nog worden opgevraagd of iemand in het registratiesysteem zit en waarom. Er komt een meer uitgebreide beschrijving voorhanden, waarin een completer beeld wordt geschetst van het doen en laten van mensen met een 'hoge score' in de inlichtingen-registers. “We willen een soort top-100 maken.”

Gevoelig punt rond de CRI-registratie is of gegevens van de politie kunnen worden doorgespeeld aan politieke bestuurders. Formeel mag de CRI niet doorgeven dat bijvoorbeeld een bouwondernemer die een belangrijke opdracht in een stad poogt te verwerven bekend staat om zijn contacten met criminelen.

Bij de strijd tegen de vervlechting tussen bovenwereld en onderwereld groeit het aantal voorstanders van een betere communicatie tussen bestuurders en politie-inlichtingendiensten. Op het ministerie justitie ligt een wetsvoorstel op de plank om dit te regelen, maar dat is nog altijd niet ingediend.

Juist omdat veel informatie van de CRI niet hard is, zal een ondernemer zich met succes bij de rechter kunnen beklagen na een weigering van een gemeentebestuur hem een opdracht te gunnen. Dat levert niet alleen schadeclaims op, maar ook het probleem dat de politie prijs moet geven waar de verdachtmaking vandaan komt. En dat kan weer informanten en lopend onderzoek in gevaar brengen.