Briljante carrière van 'Frankie' Vandenbroucke vol ongerijmdheden

Van onze correspondent BRUSSEL - Het jongste politieke slachtoffer in de Agusta-affaire, Frank Vandenbroucke (39), was de jongste minister van buitenlandse zaken die België ooit had. 'Frankie', zoals hij zich in de jaren tachtig presenteerde in de campagne voor de parlementsverkiezingen, gold als briljante leerling van Louis Tobback, de grote man van de Vlaamse socialisten.

Het aftreden van Vandenbroucke kwam gisteren toch nog onverwacht, al drong de parlementaire oppositie in Brussel er al wekenlang op aan. Hij wilde echter pas wijken als justitie bij hem persoonlijk zou aankloppen, of als er zoveel discussie over hemzelf gevoerd zou worden dat hij niet langer kon functioneren. Dat moment brak gisteren aan, na nieuwe onthullingen in de pers. Met het argument dat hij de centrum-linkse regering-Dehaene zou “beschadigen” door nog langer te blijven zitten, stapte Vandenbroucke op.

Dehaene prees hem als een goed bewindsman die zich snel had ingewerkt. Vandenbroucke was pas minister sinds vorig najaar, toen hij Willy Claes opvolgde, die als secretaris-generaal naar de Navo vertrok. Beiden raakten de afgelopen weken verstrikt in het Agusta-schandaal. Vandenbroucke was nog maar net voorzitter van de Socialistische Partij, toen in 1989 de penningmeester, de inmiddels aangehouden Etienne Mangé, melding maakte van een aanbod van de Italiaanse helikopterbouwer Agusta aan de SP. Volgens Vandenbroucke was dat aanbod resoluut afgewezen.

Hij moest niets hebben van duistere financiële zaken (volgens partijgenoten is hij op dat punt “een asceet”), en dat verklaart ook waarom hij later als voorzitter opdracht gaf geld van onbekende herkomst te verbranden dat zich in een kluis van de SP bevond. In beide gevallen stoorde de penningmeester van de SP zich echter niet aan de opdracht van de voorzitter.

Het is politieke waarnemers in Brussel een raadsel waarom Vandenbroucke, die bekend staat als iemand die altijd alles van cijfers wil weten, het daarbij heeft laten zitten. Of, vraagt men zich af, wist hij toch meer dan hij beweert? 'Frankie' was niet iemand die zich zomaar liet afschepen.

De carrière van Frank Vandenbroucke vertoont nog wel meer ongerijmdheden. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar dong hij naar het burgemeesterschap van het stadje Scherpenzeel; door het vertrek van Claes naar de Navo werd hij uiteindelijk minister en vice-premier. Een minister van buitenlandse zaken, die zich ooit als economie-student in Leuven had aangesloten bij de Trotskistische Revolutionaire Arbeidersliga, en die in zijn jonge jaren als politicus een verklaard tegenstander was van de plaatsing van nieuwe Amerikaanse kernwapens in Europa.

Via Louis Tobback, de huidige SP-voorzitter, was hij al op jeugdige leeftijd in de politiek beland. Hij was korte tijd voorzitter van de SP-fractie in de Kamer van Volksvertegenwoordigers, voordat hij partijvoorzitter werd. Die stap leverde Vandenbroucke niet veel populariteit op - bij zijn herverkiezing kreeg hij aanzienlijk minder stemmen van het SP-kader dan bij zijn aantreden -, en blijkt nu het (voorlopige?) einde van zijn fraaie carrière te betekenen.