Twijfels over economische orde

Van onze verslaggevers DOORN - FNV-voorzitter Stekelenburg heeft grote twijfel of binnen de bestaande economische orde het probleem van de twee miljoen werklozen, arbeidsongeschikten en niet-geregistreerde werkzoekenden is op te lossen.

“Dat vereist een zo fundamentele aanpassing dat ik grote twijfels heb of dit kan met de huidige economische orde en de bestaande verdeling van bevoegdheden tussen overheid, markt en maatschappelijke organisaties.”

Stekelenburg zei dit gisteren in Doorn tijdens een conferentie over het christelijk gehalte van de huidige economische orde, georganiseerd door de stichting Doorwerking christelijk sociaal congres. Een commissie onder leiding van een ondernemer had in haar rapport 'volmondig ja' gezegd op de vraag of de bestaande economische orde in de kern deugt. Maar daarna heeft een werkgroep van theologen veel kritiek geleverd op dit rapport.

Stekelenburgs CNV-collega Westerlaken vindt dat het probleem van de overbodig geworden werkzoekenden niet alleen schuilt in de economie, maar ook 'tussen de oren' zit. “Het gaat ook om vragen of we willen inleveren op het recht om jezelf te ontplooien en of we met minder genoegen willen nemen.”

Hannie van Leeuwen, voormalig CDA-Kamerlid en nu voorzitter van een regionaal bureau arbeidsvoorziening, vond met Stekelenburg dat te gemakkelijk wordt gewezen naar het ontlopen van verantwoordelijkheid als zijnde de oorzaak van de maatschappelijke problemen. “Met de huidige economische orde hebben we in elk geval het probleem van de twee miljoen niet weten op te lossen. Als we kijken naar de drie centrale christelijk-sociale waarden van gerechtigheid, verantwoordelijkheid en solidariteit, denk ik niet dat we er komen met deze economische orde.”

Wouter Tims, hoogleraar economie aan de VU en voorzitter van de ontwikkelingsorganisatie ICCO, vindt dat het rapport over de economische orde te weinig rekening houdt met het gegeven dat niet elk mens gelijke mogelijkheden heeft tot inspraak en dat produktiemiddelen en kansen om een inkomen te verdienen ongelijk zijn verdeeld. “De verdeling van eigendom en rechten bepaalt de mate waarin mag worden verwacht dat de vrije markt de voordelen zal opleveren die ons door economen worden voorgespiegeld.” Tims keek naar de problemen van migratie: “Ethisch zijn er geen goeie gronden voor het beperken van migratie. Maar migratie betekent ook een bedreiging van ons welvaartsniveau. Daarmee ontnemen we mensen wel het recht zich daar te vestigen waar zij in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Als dat recht niet terug kan worden gegeven dan past op z'n minst het geven van compensatie aan hen die schade lijden: de armen in de derde wereld.”