Productie Premarin veroorzaakt dierenleed

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De productie van het oestrogeen Premarin van de Canadese farmaceut Wyeth-Ayerst blijkt als ongewenste bijwerking een forse hoeveelheid dierenleed te hebben. Dat blijkt uit een artikel in het eerste nummer van het Pharmaceutisch Weekblad van dit jaar.

Oestrogenen worden voorgeschreven aan vrouwen in de overgang, die last hebben van opvliegers en dergelijk menopauzaal ongemak en ter bestrijding van botontkalking.

Het samengestelde oestrogeen Premarin wint Wyeth-Ayerst uit de urine van drachtige merries. Het bedrijf heeft met 500 boeren in West-Canada en Noord-Dakota contracten afgesloten voor de levering van de urine. Deze wordt opgevangen in rubber zakken die de paarden dragen. Meer dan 75 000 paarden worden per jaar zwanger gemaakt.

Voor de boeren is het een lucratieve bedrijvigheid. Er staan meer dan duizend boeren op een wachtlijst voor een contract. De verwachting is dat de vraag naar het hormoonpreparaat nog zal stijgen in verband met de vergrijzing van de bevolking.

De oestrogenen zoals Premarin hoeven niet uit paardenurine te worden gemaakt. Het concurrerende Dagynil, dat erg veel op Premarin lijkt, wordt synthetisch gemaakt.

Hoewel Wyeth zegt dat de paarden goed worden behandeld, denkt Amerika's grootste dierenrechtenorganisatie Peta daar heel anders over. Volgens Peta zijn de stallen te klein. Ze moeten zes maanden staan zonder lichaamsbeweging van betekenis. Om gelijk de volgende winter weer volop in productie te zijn, worden de merries zo snel mogelijk na de bevalling weer zwanger gemaakt. Binnen een paar maanden worden de veulens van hun moeder gescheiden.

De jonge dieren worden na vier maanden verkocht voor de slacht. Een enkeling wordt aangehouden als dekhengst of om de afgeleefde merries te vervangen. De carrière aan de 'plaslijn' duurt soms langer dan twintig jaar. Oude dieren worden naar de veiling gebracht.

Volgens de Canadese organisatie voor dierenwelzijn, Canfact, worden de dieren humaan behandeld, maar de organisatie maakt zich zorgen over de veulens. Hun behandeling zou te wensen overlaten, vooral nadat ze de 'plasboerderijen' hebben verlaten. Wyeth trekt hiervan echter zijn handen af.

Onder artsen en apothekers is bezwaar gerezen tegen deze wijze van medicijnproductie. Steeds meer Amerikaanse artsen weigeren Premarin voor te schrijven.

Volgens Jeannet Heersema, de auteur van het artikel in het Pharmaceutisch Weekblad, zijn er geen verschillen van betekenis tussen de verschillende oestrogeenpreparaten. Het enige voordeel van Premarin is dat er reeds lange tijd ervaring mee is. Wyeth wijst daarop en geeft verder het argument, dat in dit middel een aantal componenten samen zijn. Heersema werpt echter de vraag op, of het wel zo natuurlijk is om mensen te behandelen met paardenoestrogenen die van nature niet bij de mens voorkomen, terwijl andere preparaten natuurlijke oestrogenen bevatten, die wel bij de mens voorkomen.

Misbruik

Hoewel Heersema erkent dat aan de behandeling van de urine producerende paarden mogelijk weinig ontbreekt, noemt hij het gebruik van dieren voor de productie van geneesmiddelen, terwijl er genoeg alternatieven zijn, toch misbruik. “Het zal voor de paarden echt geen pretje zijn om jaar in jaar uit zwanger te zijn. Daardoor raakt een paardenlichaam net zo goed uitgeput als een mensenlichaam.”

Heerema neemt het daarnaast op voor de veulens. “Artsen en vrouwen moeten over deze praktijken worden voorgelicht, zodat zij een verantwoorde keuze kunnen maken. Velen zullen het dierenleed dat schuil gaat achter Premarin, niet op hun geweten willen hebben en voor een ander preparaat kiezen.”

Algemeen directeur dr. C. J. de Blaey van de apothekerskoepel KNMP vraagt zich af, in hoeverre bij de productie van Premarin echt sprake is van onaanvaardbaar dierenleed. “Ik kan vanuit de ethiek niet zeggen dat dit zo niet kan.”

Hij zou het afkeuren wanneer een apotheker zonder overleg met de voorschrijvende huisarts een alternatief aan de patiënt zou meegeven. “Ik kan me wél voorstellen, dat de apotheker de voorschrijver even belt. Maar het lijkt me meer iets voor het farmacotherapeutisch overleg tussen apotheker en artsen. Bij dat FTO kan dan een afspraak worden gemaakt.”