'Bar en boos, die herkeuringen'

Het aantal WAO'ers neemt weer toe en daarom is de WAO opnieuw onderwerp geworden van heftige discussies in politiek Den Haag.

“Er wordt al jaren gesold met WAO'ers. De huidige roep om meer herkeuringen en lagere uitkeringen is bar en boos. Ik werkte de laatste zeven jaar als bouwvakker. Achteraf bezien sloopte ik mijn lichaam systematisch.

Ik zat opeens doodvermoeid thuis. De ene dag schepte ik nog geulen dicht, de andere dag kon ik geen schep meer vastpakken. Toen pas werd duidelijk wat er scheelde. 'Longemfyseem', zei de arts.

Dat betekent dat je longinhoud systematisch afneemt. Nu is mijn longcapaciteit nog 25 procent. Je kunt er tachtig mee worden maar over pakweg een jaar kan ik geen trappen meer lopen en ooit moet ik dag en nacht aan de zuurstof.

Ik moet het dus heel rustig aan doen. Het eerste jaar Ziektewet moest ik door een verwerkingsproces. Mijn vrouw en kinderen ook. Dat leverde veel spanningen op. Mijn vrouw suggereerde vrijwilligerswerk te doen bij het WAO-beraad. Voel ik me happy bij, omdat je nuttig bezig bent.

De sociale consequenties van WAO'er zijn worden onderschat. Voor de buitenwacht is de WAO'er een parasiet. Onzin, want ik heb dertig jaar gewerkt en er dertig jaar voor betaald. Bovendien heeft een WAO'er er niet om gevraagd ziek te worden. Hij wil zo ruilen met een gezond iemand om te kunnen werken. Er worden regelmatig WAO'ers verlinkt, die wat bijverdienen met parttime werk of die vrijwilligerswerk doen. Het mag wettelijk, maar toch worden ze plots opgeroepen bij de bedrijfsarts.

Waarom is herkeuren een probleem? Mensen die in de jaren tachtig werden afgekeurd, hebben dat zwart op wit. Ze begrijpen het niet als zij nu toch worden herkeurd. Het is een financiële en geen medische herkeuring, hoewel keuren ook geld kost. Toen ik in 1997 herkeurd werd, kwam ik bij een bedrijfsarts die me meldde dat longemfyseem geen ziekte is. Ik was woedend.

Veel mensen zitten in de WAO vanwege psychische klachten door een te hoge werkdruk. Ga je die mensen om de zoveel maanden oproepen, worden ze daar alleen maar gekker van. Die mensen moet je even met rust laten. We moeten terug naar af. De arbeidsomstandigheden moeten beter. Bedrijven zijn er veel te veel op gericht dat een zieke meteen weer gaat werken.'