UIT DE MEDIA

Papon L'Humanité Maurice Papon is geen Klaus Barbie, de Duitse folteraar, geen Touvier, een verantwoordelijke onder de Franse politie.

Hij is sinds de veroordelingen die op de Bevrijding volgden, de eerste functionaris die moest antwoorden op misdaden. Het vonnis is een soort burgerrevolutie. Een formidabele vraag is gesteld: Iedere man of vrouw die een beroep met gezag uitoefent kan op het hele spectrum van zijn daden, op zijn verantwoordelijkheden worden beoordeeld.

Le Figaro Voortaan kunnen functionarissen zich niet meer verschuilen achter het politieke gezag. Ieder van hen wordt nu niet alleen verantwoordelijk voor de daden waar hij opdracht toe geeft, maar ook voor degenen die hij zelf uitvoert. Moed is nu niet meer een simpele deugd, maar een plicht. Dat is een niet te verwaarlozen verandering van onze jurisprudentie. Paradoxaal genoeg: zij kan een vooruitgang betekenen. Het gehele staatskorps heeft voortaan een morele medeverantwoordelijkheid over de beslissingen die zij neemt of toepast.

Libération De magistraten en rechters van Bordeaux toonden dat de geschiedenis geen witte vlek meer is: ons land is er door gegroeid. Het vonnis van Bordeaux maakt korte metten met de onaanraakbaren, die de eindverantwoordelijkheid hebben maar nooit schuldig worden bevonden. De administratieve ideologie, die altijd op zichzelf is aangewezen, kan kantoorcriminelen voortbrengen. Ze zijn er niet minder misdadig om.

de Volkskrant Enkele advocaten van de slachtoffers betreuren dat Papon niet óók wegens medeplichtigheid aan moord is veroordeeld: Papon staat model voor Vichy, dus als Papon niet voor moord wordt gevonnist, wordt ook Pétains met de nazi's collaborerende bewind op dat punt vrijgepleit. Die redenering is te volgen maar klopt niet. In een proces staat niet een bewind, systeem of symbool terecht, maar altijd een individu, wiens persoonlijke aansprakelijkheid moet worden vastgesteld. Papon is geen massamoordenaar, sadist of beul. Hij was slechts een hoge ambtenaar, bereid om het ideaal van vrijheid en gelijkheid te vertrappen als de 'plicht' dat vroeg. Om die reden is hij meer dan vijftig jaar later veroordeeld. Dat siert de Franse rechtspraak.

NRC Handelsblad Het is niet eenvoudig een zwarte bladzijde als die van Vichy voor het oog van de hele beschaafde wereld om te slaan. Dat toch te hebben gedaan is de verdienste van het Frankrijk van vandaag. Juist een proces van deze orde heeft, meer dan een historische verhandeling, betekenis voor de manier waarop een samenleving met haar verleden omgaat.

Jediot Achronot Het vonnis in de zaak-Papon is slechts een compromis: tussen de feiten - misdaden tegen de mensheid en het sturen van honderden joden naar de vernietigingskampen in Polen enerzijds, en anderzijds de wens van de Franse rechters en jury zoveel mogelijk het gedrag van vele van hun landgenoten tijdens de bezetting en het Vichy-regime te vergeten en te doen vergeten. Ze hebben een manier gevonden om de cake te eten en haar bijna heel te laten. Het resultaat is een vonnis van compromis, van bangeriken, van weifelaars. En het is jammer dat de rechtszaak op deze manier is beëindigd.