Rioja heeft een reputatie op te houden

Importeurs: Gastrovino Nederland, Tilburg (013-5426253) Havelaar Wijnimport, Den Haag (070-3835414)

Toch zijn er wel zaken die de wijnproducenten zorgen zouden moeten baren. De laatste tijd is er sprake van een sterke stijging van de prijzen, vooral na de laatste oogst. Door droogte en het afgelopen jaar ook voorjaarsvorst staat de hoogte van de opbrengst uit de wijngaarden de laatste jaren onder druk. Kleine oogsten, zoals die van '95, leidden tot fors hogere prijzen voor de druiven. Omdat er in de Rioja er maar weinig grote bodega's met eigen wijngaarden zijn, moeten veel druiven worden gekocht van kleine producenten. Daardoor wordt vrijwel iedereen met de gevolgen van die hogere prijzen geconfronteerd. Daarnaast speelde de boycot van de Franse wijnen een rol. Iedereen zocht naar wijnen van buiten Frankrijk, zodat de voorraden extra snel uitgeput raakten.

Dat wil nog niet zeggen dat rioja niet interessant is. Er komen goede wijnen uit deze streek, en nog altijd voor een redelijke prijs. Het is wel even zoeken, want er zijn wel degelijk aanzienlijke verschillen. Bij sommige grootwinkelbedrijven zijn opvallend aardige Rioja's te koop. Albert Heijn valt op met onder andere een goede Otoñal '94, maar ook een leuke Añares 1988 en een fraaie Marqués del Romeral 1986. Gall & Gall heeft verschillende wijnen van Bodegas Lacort die niet veel soeps zijn, maar de Berberana Tempranillo 1983 springt er in zeer positieve zin uit. Noch de crianza '90, noch de gewone '93-er van het huis Casa de la Reina van de HEMA is erg interessant.

Otoñal 1994 Albert Heijn, ¿5,65

Een verandering in het wijnmaken van de laatste jaren is de toegenomen productie van jonge wijnen zonder (veel) houtrijping. In plaats van vanille vinden we in dit type wijn een meer beaujolais-achtig karakter door een gisting die vergelijkbaar is met die van een beaujolais primeur. Dit type wijn kan heel aantrekkelijk zijn: vaak diep van kleur, met veel fris fruit, soepel, met zachte tannines, lekker ongecompliceerd. Heel anders dan de zachte, houtgerijpte wat oudere exemplaren die we gewend zijn. Dit type wijn wordt jong op de markt gebracht. De meest gangbare jaargang voor deze wijnen is op dit moment 1994. Een goed exemplaar van dit type wijn is de Otoñal 1994: lekker sappig, met nog wat jeugdige tannines, goede frisheid, veel kersen en frambozen, waarschijnlijk ook een vleugje hout, prettig en open, om jong, dus nu, te drinken. Deze wijn is een eerste voorbode van de goede jaargang '94, in de Rioja het beste jaar sinds '90.

Mindiarte, Bodegas Sonsierra, Gran Reserva Tempranillo 1988 Havelaar, ¿24,95

Ondanks de opkomst van wijnen zonder houtrijping, is het gebruik van eikehouten vaten in Rioja nog altijd gemeengoed. Grotere bodega's hebben duizenden vaten liggen, voornamelijk van Amerikaanse origine. Een Amerikaans eiken vat is wel drie tot vier keer zo goedkoop als een Frans. Het Amerikaanse eiken geeft de Rioja dat typische vanillegeurtje. Het moet niet te veel zijn, want dan is het niet lekker. Bij mindere Rioja's is het hout niet altijd in balans met het fruit. Het is overigens niet ongebruikelijk om - net als in andere wijnstreken - bij wat eenvoudiger soorten houtaroma's aan de wijn te geven door middel van blokjes of andere vormen van eikehout, in plaats van met de 'ouderwetse' eiken vaten. De techniek schrijdt voort...

Wijnen met de langste houtrijping zijn Reserva en Gran Reserva. Gran Reserva heeft minstens twee jaar houtrijping, gevolgd door ten minste drie jaar flesrijping. Een briljante Gran Reserva is de Mindiarte 1988: een wijn met een delicaat parfum, vanille, specerijen, concentratie, mooi in balans, complex, ronde tannines, heel lekker, schitterend, met een mooie lengte en grote complexiteit. Overigens zijn ook de Reserva 1989 (¿14,75) en de '94-er (¿8,50) van dezelfde bodega zeer de moeite waard.

Berberana, Tempranillo 1993 Gall & Gall, ¿11,45

Dé druif van de Rioja is de tempranillo. De aanwezigheid van deze druif onderscheidt deze - en andere Spaanse wijnen - van de grauwe massa. Tempranillo is even Spaans als zijn naam. Hij geeft de wijnen fruit, frisse zuren en levendigheid. Hij gedijt het beste op de wat hogere hellingen in de Rioja, het deel dat Rioja Alta wordt genoemd. Het wat koelere weer laat de fruitige aroma's hier het beste tot hun recht komen. Tempranillo is ook het meest geschikt voor houtrijping, en wordt daarom veel gebruikt voor de Reserva's en Gran Reserva's. Maar door zijn populariteit zijn er tegenwoordig ook bodega's die de tempranillo apart houden, de wijn apart opvoeden en bottelen en de naam op het etiket vermelden. Deze Tempranillo '93 is een uitstekende ambassadeur van de druif: hij heeft heerlijk fruit in geur en smaak, met veel kersen en frambozen, mooi hout, is sappig en fris, met goede tannines, nog wel even wat droogte, stevigheid, maar karaktervol en domweg heel lekker.

Marqués de Cáceres Reserva 1987 Gastrovino, ¿27,50

De drijvende kracht achter veel vernieuwingen in de Rioja is Enrique Forner van het huis Marqués de Cáceres. In ruim 25 jaar bouwde hij deze bodega van de grond af op, door een uitgekiend beleid van modern wijnmaken en het afnemen van druiven bij toegewijde toeleveranciers. Op deze manier was het niet nodig uitgebreide wijngaarden te kopen, zodat een snelle expansie kon worden gerealiseerd.

Door een strenge controle in de wijngaarden, met directe aanwijzingen over het onderhoud van de druivestokken en belangrijke zaken als de datum van het plukken heeft hij de basis gelegd voor Rioja's van een zeer gelijkmatige kwaliteit. Kenmerkend is de elegantie van de wijnen: ze zijn niet te zwaar, hebben niet te veel hout en heel aangenaam fruit. Vooral de oudere wijnen zijn goed, vooral omdat ze nog heel jeugdig en fris overkomen, maar tegelijk ook lekker zacht zijn.

De '87-er Reserva is daar een uitstekend voorbeeld van: het is een goede rioja klassieke stijl, met geurig, zwoel fruit in de geur, in combinatie met aangename vanilletonen, en elegantie in de smaak, met pruimen, gedroogd fruit, levendig zuur en een uitwaaierende smaak; heerlijk.