Britten en Ieren komen met nieuwe voorstellen voor Noord-Ierland

BELFAST (AFP, Reuters, AP) - Met verstrekkende Brits-Ierse voorstellen voor onder meer een eigen Noord-Iers parlement zijn gisteren in Belfast de onderhandelingen over de toekomst van de Britse provincie hervat. De betrokkenen in het Noord-Ierse conflict spraken met elkaar in een zoveelste poging het vredesproces te versnellen.

Het parlement moet de Noord-Ieren een grotere autonomie verlenen, zonder dat de banden met Londen geheel verdwijnen. Het discussiestuk van Londen en Dublin voorziet ook in een speciale ministerraad die de grenskwesties tussen de Britse provincie en de Ierse Republiek moet oplossen. In een op te richten Raad voor de Eilanden kunnen de Noord-Ieren samenwerken met de nieuwe parlementen in Wales en Schotland, en met de Ierse volksvertegenwoordiging.

De onderhandelende partijen ontvingen het initiatief met een voorzichtig optimisme. De tegenpolen in het geschil zijn de protestantse unionisten die bij Groot-Brittannië willen blijven en de katholieke republikeinen die voor aansluiting bij Ierland pleiten. David Trimble van de protestantse Ulster Unionist Party, zei dat er in het document niets stond “dat het soort uitkomst waar we naar toewerken tegenwerkt”. Mitchel McLaughlin, voorzitter van Sinn Fein, de politieke vleugel van het Ira, noemde het nog te vroeg om positief te zijn. Zijn groepering zou de voorstellen zorgvuldig bestuderen.

In de tijd dat de onderhandelingen voor het kerstreces werden onderbroken, probeerden extremisten de vredesinspanningen te torpederen met aanslagen. Zondag nog schoten protestantse loyalisten in Belfast een familielid van de katholieke leider Gerry Adams dood. Deze werkte als portier bij een discotheek.

De Britse premier Tony Blair, die een bezoek aan Japan brengt, stuurde de voorbereidingen voor het overleg vanuit Tokio. Hij sprak onder anderen met Adams van de katholieke partij Sinn Fein, met Trimble van de protestantse Unionisten, met zijn minister Mowlam voor Noord-Ierland en met de Ierse premier Bertie Ahern.

Bij de onderhandelingen hebben de delegaties van de Britse en Ierse regering zich tot doel gesteld om voor de maand mei een akkoord te bereiken. De regeringen van Groot-Brittannië en Ierland hebben gewaarschuwd dat ze hun eigen vredesplan in referenda aan de bevolking van Noord-Ierland en Ierland voorleggen als de Noord-Ierse politici in mei niet tot een akkoord zijn gekomen.

De partijen zijn drie dagen bijeen in Belfast, waarna ze verhuizen naar Londen om in februari in Dublin verder te praten.