TRUNCEREN

Toen ik in 1973 in Amsterdam ging studeren stond als een van de vaste eerstejaarsattracties een bezoek aan de universiteitsbibliotheek op het programma. Ik geloof dat dit nog zo is, maar de huidige beginners zullen toch niet zien wat ik nog zag.

In de jaren zeventig kon je in de UB geleerden als Loe de Jong aantreffen, gebogen over een kaartenbak, de oude professor Pen snuffelde er zomaar in het wild rond en je hoorde de bibliothecaris omroepen dat de boeken voor de heer Mulisch waren gearriveerd. Het was duidelijk dat zulke wantoestanden niet konden aanhouden maar hoe raakte de bibliotheek van haar fossielen af? De computer bracht uitkomst. De grootste gemene deler van al die middelbare en bejaarde intellectuelen was namelijk dat ze met een pen schreven en het scherm alleen van de televisie kenden. Een jaar of tien geleden was het zover, de schriftelijke aanvraagbriefjes werden op een dag bij het oude vuil gedeponeerd en daarmee verdwenen ook de meeste grijze en brillende geleerden; ze werden als het ware op natuurlijke wijze door de vooruitgang uitgemendeld.

Een aantal hardnekkige gevallen overleefde de modernisering echter, leerde met het nieuwe aanvraagmedium omgaan en waratje, na een tijdje zag je een klein gedeelte van de uit de UB weggewerkte geleerden terugkeren. Afgelopen week ging de voorlopig laatste ronde van de eliminatie-pogingen in: de UB ging, onder druk van de noodzaak om de catalogus op die van andere bibliotheken overeen te stemmen, over op een nieuwe 'online publiekscatalogus', de OPC met een 'keuzemenu', het geheel vergezeld van een intimiderende handleiding waarin taal staat als: “Bij het gebruik van HTL is het aan te raden om bij langere titels getrunceerd te zoeken. Scannen van de index kan ook hier uitkomst bieden, met deze zoeksleutel worden boektitels uitgesloten.” Niet dat dit waanzin is, integendeel, maar het is nu eenmaal de toon die de muziek maakt en het effect van de nieuwe catalogus zal zijn dat de overlevenden van de vorige vernieuwing samen met een nieuwe generatie afvallers de tekenen der tijden zullen begrijpen en de bibliotheek gaan mijden. En dat is ook precies de bedoeling van het 'trunceren': dat er alleen nog maar twintigers en dertigers rondlopen met walkmans op de schedel en floppies in de tas.

Wég met al die stoffige eggheads, alleen wie bij de tijd is heeft recht op deelname aan het informatie-universum. Sic transit gloria mundi.