Nazi's vangen Duits 'slachtofferpensioen'

Van onze correspondent BERLIJN - Tienduizenden oorlogsmisdadigers ontvangen elke maand van de Duitse overheid een 'slachtofferpensioen' van enkele honderden mark. Dat bedrag komt bovenop de AOW waarop elke Duitser recht heeft.

Het ministerie van sociale zaken in Bonn bevestigde gisteren de inhoud van een reportage van het actualiteitenprogramma Panorama van het eerste Duitse televisienet. Elke Duitser die in de tweede wereldoorlog gewond is geraakt, krijgt het slachtofferpensioen. Dat geldt ook voor niet-Duitsers die deel uitmaakten van de Wehrmacht of de Waffen-SS. Volgens een woordvoerder van het ministerie is het wettelijk niet mogelijk bij de toekenning een onderscheid te maken tussen mensen die zich te buiten zijn gegaan aan oorlogsmisdaden, en gewone soldaten.

Ruim een miljoen ex-militairen (of hun weduwen) zien maandelijks het pensioen op hun bankrekening bijgeschreven. Kosten per jaar 12,7 miljard mark. Volgens historici bevinden zich onder hen zo'n vijftigduizend oorlogsmisdadigers of mensen die lid waren van gevreesde organisaties als de Waffen-SS. De Duitse belastingbetalers moeten voor het slachtofferpensioen van deze groep per jaar meer dan zeshonderd miljoen mark opbrengen.

De wet waarop het pensioen is gebaseerd, is in de jaren vijftig tot stand gekomen. Volgens het ontwerp zouden oorlogsmisdadigers wèl uitgesloten moeten worden, maar die bepaling is destijds bij de behandeling in de Bondsdag geschrapt. De twee grootste Duitse politieke partijen, de CDU van bondskanselier Kohl, en de SPD, momenteel de grootste oppositiepartij, hebben er steeds voor gewaakt dat er aan de wet niet gemorreld zou worden.

Leden van de FDP, de kleinste regeringspartij, en de Groenen (oppositie) hebben er gisteren op aangedrongen de wet onmiddellijk te veranderen. Ze noemen het een schande dat oorlogsmisdadigers al tientallen jaren worden beloond.

Joodse slachtoffers

Het slachtofferpensioen voor oorlogsmisdadigers is daarom zo pijnlijk omdat Duitsland er nog steeds niet in is geslaagd een fatsoenlijke financiële regeling te treffen voor met name Oost-Europese joodse slachtoffers van het nazi-regime. De SPD en FDP dienden gisteren een wetsvoorstel in om voor de joodse slachtoffers van de nazi's in Oost-Europa evenveel schadevergoeding te geven als in het westen. Het gaat om 13 000 mensen, die wegens de Koude Oorlog nooit een cent hebben gezien. Joodse slachtoffers in Duitsland krijgen maandelijks 500 mark.

Redacteuren van Panorama kwamen in Letland 179 'soldaten van Hitler' op het spoor die elke maand een pensioen uit Bonn krijgen. In hetzelfde land wonen 88 mensen die in een concentratiekamp hebben gezeten of die anderszins geleden hebben onder het nazi-regime. Zij krijgen tot op de dag van vandaag niets.

Navrant is ook het geval Wolfgang Lehnigk-Emden, in de oorlog luitenant in de Duitse Wehrmacht. Hij was in 1943 in het Italiaanse dorpje Caiazzo betrokken bij de moord op vijftien vrouwen en kinderen. De man is daarvoor nooit veroordeeld. Toen hij in 1993 alsnog voor het gerecht kwam, bleek de zaak verjaard te zijn. Wolfgang Lehnigk-Emden ontvangt een slachtofferpensioen van 703 mark per maand, omdat hij in de oorlog gewond raakte. Hij is in zijn dorpje Ochtendung in de Eifel een gevierd man geworden en schopte het tot gemeenteraadslid (voor de SPD) en voorzitter van de carnavalsvereniging.

De bepalingen van de omstreden pensioenwet zijn bizar. Als Adolf Hitler in april 1945 geen zelfmoord had gepleegd en als oorlogsgewonde was erkend, zou hij tot zijn dood elke maand recht hebben gehad op een extra bedrag. “De wet”, schrijft het weekblad Die Zeit, “heeft slachtoffers en daders op een groteske wijze verwisseld.”