Gedachten aan Gullikson geven Sampras kracht

Van onze sportredactie AMSTERDAM, MELBOURNE - De gedachten aan zijn vorig jaar overleden coach en vriend Tim Gullikson vormen nog altijd een inspiratiebron voor Pete Sampras. Zeker in Melbourne, waar de Amerikaanse tennisser in 1995 hoorde dat Gullikson aan een ongeneeslijke ziekte leed.

De tijd heelt alle wonden, maar iedere keer wanneer Sampras voet op Australische bodem zet wordt hij geconfronteerd met de dood van zijn ex-coach. In januari 1995 werd Gullikson tijdens de Australian Open voor de derde keer binnen twee weken onwel. Hij verliet het Grand Slam-toernooi direct en in de Verenigde Staten ontdekten artsen vier kwaadaardige tumoren in de hersenen. Sampras was totaal van de kaart nadat dat noodlottige nieuws hem had bereikt. In de kwartfinales tegen Jim Courier brak hij in tranen uit, nadat een supporter hem toeriep de partij te winnen voor zijn zieke coach en vriend, die in mei van het vorig jaar op 44-jarige leeftijd overleed.

“Hier in Australië is toen alles begonnen en ik moest er de hele morgen voor de finale aan denken”, zei Sampras, die zijn negende Grand Slam-titel aan Gullikson opdroeg. “Tennis is een mooie sport, maar niet het belangrijkste in het leven. Dat is gezondheid. Voor het overlijden van Tim was ik nog nooit geconfronteerd met de dood. Pas dan ga je daar serieus over nadenken. Ik ben blij dat ik dit jaar zo goed van start ben gegaan, maar mijn voornaamste zorg is dat iedereen in mijn omgeving gezond blijft.” Na zijn winst in de finale op Carlos Moya (6-2, 6-3, 6-3) dankte Sampras Gullikson. “De gedachten aan hem gaven mij kracht. Van hem heb ik geleerd in alle omstandigheden te blijven knokken. Hij zal trots op me zijn daar boven.”

Niet ideaal

En in Melbourne waren de omstandigheden de afgelopen twee weken niet ideaal. De extreme hitte op Flinders Park deed de tennissers naar adem snakken. Medici waarschuwden voor eventuele gevaren van het spelen in temperaturen tegen de vijftig graden Celsius. “Lichamelijk is dit zonder enige twijfel mijn zwaarste Grand Slam-toernooi geweest”, vond Sampras, die voorstander is van het plan het Australische evenement naar maart te verschuiven. “In maart is het een stuk koeler en dat is voor de spelers en toeschouwers veel beter. Verder vind ik het ook niet erg om in januari en februari wat meer rust te hebben.”

De titelrace van Sampras in Melbourne eindigde bijna in de kwartfinales tegen de onbekende Slowaak Dominik Hrbaty, die het de nummer een van de wereld vijf sets lang knap lastig maakte. “De combinatie met de hitte en de warmte van de baan, maakte het bijna ondragelijk”, keek Sampras terug op die partij tegen Hrbaty, een spelers met grote toekomstmogelijkheden. “Ik kan mij niet herinneren dat ik ooit onder zulke extreme omstandigenheden heb gespeeld.” En Sampras is wel wat gewend. Vorig jaar kampte hij in de kwartfinales van de US Open in New York tegen Alex Corretja uit Spanje met uitdrogingsverschijnselen. Sampras moest overgeven, maar na vier uur moest Corretja opgeven.

Tegen een andere Spanjaard, Carlos Moya, verspilde Sampras gisteren geen tijd en energie. Sampras was dominant, zowel aan het net als vanaf de achterlijn. Het verweer van Moya, die nimmer het tennis toonde waarmee hij Boris Becker en Michael Chang had uitgeschakeld, duurde 87 minuten. Moya the Destroya stond er te lezen op een spandoek, maar de Spanjaard was geen moment in staat zijn tegenstander te slopen. De slopershamer was in handen van Sampras, die op alle onderdelen van het spel zijn tegenstander Moya de baas was. Hij is de nummer één en dat heeft hij laten zien”, zei Moya. “Hij was in deze finale bijna niet te verslaan, in ieder geval niet door mij. Dat was de les die ik heb geleerd.”

Met zijn negende Grand Slamtitel klom Sampras een plaats op de lijst van de meest succesvolle Grand Slamkampioenen. Alleen Björn Borg veroverde er sinds de invoering van het proftennis in 1968 meer: elf. De Zweed sloeg dat totaal bijeen in maar twee toernooien: vijf op Wimbledon en zes op Roland Garros. Tot aan de finale van zaterdag deelde Sampras met acht titels de tweede plaats met grootheden als Ivan Lendl en Jimmy Connors. “Je carrière wordt beoordeeld op het aantal Grand Slam-titels”, meende Sampras. “Dat zijn dan ook de toernooien waarvoor ik mijzelf onder een extra grote druk zet. Wat dat betreft kon dit jaar niet beter beginnen.”

Het volgende doel van Sampras vormt Roland Garros, het Grand Slam-toernooi op het gravel van Parijs dat nog op zijn erelijst ontbreekt. “Ik ga er opnieuw alles aan doen om daar te winnen”, beloofde Sampras, die in de Franse hoofdstad nog nooit tot de finale doordrong. Voor Moya, van huis uit een gravelspecialist, krijgt het toernooi in Parijs een nieuwe dimensie. Vorig jaar verloor hij als onbekende debutant in de tweede ronde van de afscheid nemende Stefan Edberg, maar straks zijn alle ogen op hem gericht. “Dat kan nog een probleem voor Moya worden”, voorspelde Sampras, “er zal vanaf nu op hem worden gejaagd.”

Geen eendagsvlieg

Sampras weet waar hij over praat. Als negentienjarige won hij in 1990 op de banen van Flushing Meadow zijn eerste Grand Slamtitel. “In het begin is het niet eenvoudig om met die druk om te gaan”, aldus Sampras, die Moya zeker niet zag als een eendagsvlieg. “Dit is een jongen die precies weet waar hij mee bezig is en die zich zeker nog zal verbeteren.” Ook Moya zelf omschreef zijn optreden in Melbourne niet als een incident, hoewel hij in de finale alleen maar kon figureren. Maar dat kon volgens hem niet anders. “Voor Sampras was het de elfde Grand Slam-finale, voor mij de eerste”, merkte Moya op. “Ik ben pas twintig en hij is 25 met veel meer ervaring.”

Op de mondiale ranglijst maakte Moya na zijn finale op Flinders Park een reuzensprong: van 25 naar negen. “Het was een van mijn doelen om in de top tien te komen, maar niet dit jaar en zeker niet in de eerste maand van dit jaar”, sprak de Catalaan. “Nu moet ik maar voor de top vijf gaan”. Moya zal komende maand zeker de kopman zijn van de Spaanse Davis Cupploeg die het in de eerste ronde van de wereldgroep moet opnemen tegen Duitsland. Voorlopig heeft Moya andere zorgen. “Ik weet niet waar ik straks moet landen in Spanje. Iedereen wil dit succes met mij delen.” Voor de vele vrouwelijke fans in Melbourne had hij een minder aangename verrassing. In zijn korte speech na de finale dankte Moya ondermeer zijn trainer, zijn ouders èn zijn vriendin.

- Pagina 11: Hingis, de beste en de jongste