Bij onderwijs is overnemen niet gelijk aan helpen

In Amsterdam dragen de stadsdelen de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het openbaar onderwijs. De gemeente Amsterdam heeft bij de instelling van de stadsdelen de bevoegdheid en daarmee het geld overgedragen. Maar de Amsterdamse wethouder voor onderwijs is daar nu treurig over. In een onthullend interview in deze krant geeft hij daar blijk van.

Wethouder Van der Aa vindt de toestand van het Amsterdamse onderwijs zo beroerd, dat de gemeente weer meer in de melk te brokkelen moet hebben. Juist nu het rijk schoolbesturen meer vrijheid van handelen wil geven, wil de wethouder de schoolbesturen van het openbaar onderwijs de wet gaan voorschrijven. Hij vindt dat de gemeente weer meer te vertellen moet hebben.

Dat is nogal vreemd, als je bedenkt dat met de komst van de stadsprovincie in '98 de gemeente Amsterdam helemaal niet meer bestaat. Het Gemeentebestuur zal eens een keuze moeten maken. Het is niet erg geloofwaardig om de bevolking proberen te overtuigen van het belang van de stadsprovincie en tegelijkertijd je niet te realiseren dat de gemeente dan wordt opgeheven.

Maar er is meer vreemd aan de ambitie van de wethouder. Als oud-raadslid ken ik de situatie van vóór de instelling van de stadsdelen vrij goed. Ik verlang niet terug naar die tijd van bureaucratie en centralisme. En ik heb de stellige indruk dat de meeste mensen in het onderwijs daar ook niet naar terugverlangen. De ambtelijke en bestuurlijke aandacht voor de scholen is nu veel direkter en meer herkenbaar. Als dagelijks bestuurder van een stadsdeel ben je letterlijk en figuurlijke dicht in de buurt.

Voor de Amsterdamse wethouder was het vroeger gewoon onbegonnen werk alle scholen in de peiling te houden. En dat gold in nog sterkere mate voor de raadsleden. Met de commissie onderwijs van het Stadsdeel Bos en Lommer bezocht ik de afgelopen week één openbare en één bijzondere basisschool. Daarna zagen we een voorstelling van circus Elleboog, waar kinderen van drie van onze scholen vol overgave aan deelnamen. De nieuwe commissie onderwijs is nu op alle negen basisscholen in Bos en Lommer geweest en in de laatste stadsdeelvergadering is de nota Onderwijs vastgesteld, richtinggevend voor de komende jaren.

In die nota zijn we ook ingegaan op onderwerpen, die de Amsterdamse wethouder aan de orde heeft gesteld: het meten van onderwijsresultaten en een betere overgang van het basis naar het voortgezet onderwijs. Daaraan valt zeker nog het nodige te verbeteren. Hetzelfde geldt voor de aansluiting op de arbeidsmarkt. Maar ik denk niet dat de kwaliteit van het onderwijs opeens beter wordt als er een centrale regie van de stad komt. Zoveel geslaagde projecten kan de gemeente Amsterdam de afgelopen jaren niet tonen. Bovendien gebeurt er op de verschillende scholen meer dan Van der Aa wil doen geloven. Het onderwijs is enorm veranderd. Met de grote instroom van allochtone leerlingen kan dat ook niet anders. Als ik nu in mijn stadsdeel zie welke prestaties scholen met meer dan negentig procent allochtone kinderen leveren dan is het niet alleen maar kommer en kwel. Met name de interesse van Turkse en Marokkaanse ouders voor hun kind en de school is hoopvol. Wie de scholen bezoekt, ziet steeds vaker moeders die zelf taalles krijgen. En ouderbetrokkenheid is een belangrijke voorwaarde voor een verbetering van de leerprestaties van de kinderen.

Een ander voorwaarde is de opvoedingsondersteuning aan de ouders van de allerjongste kinderen. Achterstandsbestrijding begint op jonge leeftijd. Met speelmiddagen voor de kinderen, die niet naar de peuterspeelzaal gaan, wordt daar in voorzien. Het doel daarvan is niet alleen de kinderen, maar ook de ouders te bereiken. Dat lukt steeds beter. Met de hulp van de rijks- en gemeentelijke overheid zijn we met ons Capabel-project al een heel eind gekomen. Het gaat er nu om alle kinderen en ouders te bereiken, die in een achterstandssituatie verkeren. In Bos en Lommer praat je dan over grote aantallen. Een helpende hand daarbij wordt nooit afgewezen. Zeker niet als die van de Amsterdamse wethouder komt. Maar helpen is iets anders dan het overnemen.