Ontkenningen wijzen op belang 'Libanon eerst'-optie

JERUZALEM (AP, AFP, Reuter) - Jeruzalem ontkent, maar voorlopig hebben de Israëlische kranten weer een paar nieuwe 'mysteries' om zich in vast te bijten.

Kwaliteitskrant Ha'arets onthulde gisteren dat premier Benjamin Netanjahoe in het diepste geheim een ontmoeting heeft gehad met een Syrische afgezant. Op deze bespreking, in Jeruzalem, zou gepraat zijn over een eventueel terugtrekken van de Israëlische troepen uit Libanon. De ontmoeting zou vorige maand op verzoek van Syrië hebben plaatsgehad, kort voor Netanjahoe's bezoek aan de Verenigde Staten.

Of de ontmoeting inderdaad heeft plaatsgevonden zal voorlopig onduidelijk blijven. Maar feit is dat de zogeheten 'Libanon-eerst' optie - waarbij Israël en Syrië eerst pogen overeenstemming te bereiken over Libanon, om pas daarna tot bilaterale zaken over te gaan - momenteel hoog op de agenda staat. Zo wees zowel Libanon als Syrië gisteren deze optie van de hand, maar het duidt erop dat er wel over na wordt gedacht. Eerder deze week had de Syrische stafchef Hikmat Sjihabi al voorwaarden geschetst voor het houden van vredesbesprekingen. Een daarvan luidde: geen geheime besprekingen.

Het beleid van Netanjahoe is er op gericht op korte termijn het overleg met Syrië te hervatten. Dat werd dit voorjaar gestaakt na de terreur-aanslagen in Israël, toen Damascus weigerde die te veroordelen en er zelfs begrip voor toonde. Volgens de 'Libanon-eerst-benadering' wil de nieuwe Israëlische regering haar troepen uit Zuid-Libanon terugtrekken in ruil voor ontmanteling van de terroristische Hezbollah-beweging en een Libanese (en Syrische) garantie dat Noord-Israël niet langer doelwit is van aanvallen. Deze regeling zou dan als aanloop dienst moeten doen voor overleg over het veel moeilijker geschil tussen Israël en Syrië over de Golan-hoogvlakte.

De Libanese president Elias Hrawi wees gisteren de 'Libanon-eerst-optie' af. Hij zei dat Libanon niet bereid is apart met Israël te onderhandelen “om ons vredesvoorwaarden te laten opdringen”. Daarmee vertolkte hij in feite het standpunt van Syrië, dat een beslissende invloed in Libanon heeft en fel gekant is tegen aparte, bi-laterale vredesregelingen tussen Arabische regeringen - en met name Libanon - en Israël. De Hezbollah vormt bovendien voor Damascus een wapen om druk uit te oefenen op Israël. De krant Ha'arets schreef zelf onlangs over de Hezbollah dat “de Syriërs geen reden hebben zo'n troefkaart uit handen te geven”, zeker nu Netanjahoe heeft verzekerd de Golanhoogte te zullen behouden.

Damascus eist dat de nieuwe Israëlische regering de 'land-voor-vrede-formule' van de oude regering aanvaardt. En dat het vredesoverleg wordt hervat op het punt waar het afgebroken is. Dat houdt in dat Netanjahoe in principe akkoord zou moeten gaan met teruggave van de Golan-hoogvlakte aan Syrië - een standpunt dat hij altijd verworpen en zelfs fel aangevallen heeft.

Ondanks deze tegenstellingen zijn zowel Franse als Amerikaanse diplomaten druk in de weer de onderhandelingen tussen Syrië en Israël weer op gang te krijgen.

Het bureau van de Israëlische premier ontkende gisteren ook een verslag van de Engelstalige Jerusalem Post dat Netanjahoe afgelopen vrijdag in het geheim naar 'onbekende bestemming' was gevlogen voor besprekingen. De Jerusalem Post is sinds het aantreden van de nieuwe regering een van de belangrijkste bronnen van het doen en laten van de premier, nadat de - inmiddels ex- - hoofdredacteur tot media-adviseur is benoemd van Netanjahoe. De krant speculeerde dat de premier een geheim onderhoud had met de Franse president Jacques Chirac, die zich de laatste tijd opwerpt als mogelijke bemiddelaar tussen Israël, Libanon en Syrië. Als tweede mogelijkheid werd een ontmoeting met de Duitse kanselier Helmut Kohl gesuggereerd. Duitsland heeft onlangs bemiddeld bij een gevangenenruil tussen Israël en de Hezbollah.