Vorig jaar reden 550 000 mensen samen naar het werk

UTRECHT - Het Utrechtse carpoolproject 'Samen naar het werk' van de ANWB heeft het streefgetal van 2500 deelnemers niet gehaald: slechts achthonderd gegadigden schreven zich in.

Het project liep van mei tot en met december vorig jaar. Forenzen die een 'meerijder' zochten, konden de postcodes van hun woon- en werkadres plus een telefoonnummer opgeven. Die gegevens werden gepubliceerd in lokale media en verspreid via folders en posters, onder meer via sportverenigingen en benzinestations. Geïnteresseerden konden dan contact opnemen met de aanbieders.

Niet bekend

Uitgangspunt van het project was de gedachte dat veel mensen wel samen willen rijden, maar geen partner kunnen vinden. Bovendien willen ze zelf bepalen wie er bij ze in de auto stapt. “Carpoolen doe je niet van de ene op de andere dag. Het is een gedragsverandering, net als stoppen met roken of drinken. Het zien van de deelnemerslijsten geeft mensen misschien een impuls, zelfs al reageren ze niet direct. Ze zien dan toch: hé, er zijn meer mensen die dezelfde route rijden als ik.”

Rijkswaterstaat Het ANWB-project is niet het enige op dit gebied. Er zijn enkele tientallen projecten, veelal op provinciaal niveau. Bij de meeste is Rijkswaterstaat in de betreffende provincie betrokken. In de regio Haaglanden loopt sinds een half jaar een carpoolproject. Woordvoerder Paul Weststrate wil niet zeggen of dit project meer succes heeft dan het Utrechtse, maar wil wel kwijt, dat het “volgens verwachting” loopt.

Het Haagse project richt zich op bedrijven. Mensen die samen met een collega naar het werk willen rijden, krijgen een lijstje met belangstellenden binnen hun bedrijf, die bij hen in de buurt wonen. Vervolgens kunnen zij kiezen wie van hun collega's ze opbellen.

De Noordbrabantse Carpoolbank is een initiatief van vervoersondernemers, fabrikanten en de kamer van koophandel. De klantenkring bestaat uit bedrijven die hun werknemers willen laten carpoolen. De bank brengt forenzen bij elkaar en biedt daarnaast een thuisbreng-garantie: als de bestuurder plotseling ziek wordt of weg moet, worden de meerijders per taxi thuisgebracht. Als extra lokkertje krijgen de carpoolers die de meeste kilometers besparen een bonus. De carpoolbank moet over een paar jaar kunnen bestaan van de betalingen door bedrijven.

Forenzenkrant Een project dat al goed loopt is de Forenzenkrant in Noord-Nederland. Deze wordt sinds kort uitgegeven door een commerciële uitgeverij. VWS geeft een oprichtingssubsidie, maar verder moeten advertenties het blad rendabel maken. In de Forenzenkrant kunnen mensen die willen carpoolen gratis adverteren.

Het ministerie van verkeer en waterstaat houdt de diverse carpoolprojecten nauwlettend in de gaten. Het propageert carpoolen als bijdrage aan de filevermindering. Uit onderzoek van het ministerie blijkt dat twintig procent van de nu nog alleenrijdende forenzen - landelijk zo'n 400 000 - werkelijk belangstelling heeft voor carpoolen. Op die groep richten de projecten zich, waarbij het ministerie wil kijken hoe het samenrijden het meest doeltreffend kan worden gestimuleerd.

Het gaat volgens het ministerie al de goede kant op met het carpoolen. In 1988 reden 280 000 mensen samen naar hun werk, in 1995 waren dit er 555 000. Maar VWS rust niet voor ook die 400 000 belangstellende alleenrijders daadwerkelijk gaan carpoolen.

De overheid kan ook met wettelijke maatregelen het samen rijden bevorderen. Er is al een fiscale regeling die carpoolers begunstigt, maar deze is moeilijk hanteerbaar. VWS overlegt met het ministerie van financiën over vereenvoudiging van die regeling.

Ook het Reglement verkeersregels en verkeerstekens moet worden veranderd, want daarin ontbreekt carpoolen. Aparte voorzieningen, zoals een carpoolstrook, hebben daardoor geen wettelijke basis. De eerste strook, op de A 1, werd door de rechter onwettig bevonden.

Goedkoper Het belangrijkste argument voor forenzen om samen te rijden is het financiële voordeel. Oplossing van het fileprobleem is voor weinig carpoolers een drijfveer. Ook doemscenario's over het gat in de ozonlaag trekken slechts weinigen over de streep. Het argument dat carpoolen veel geld scheelt, overtuigt forenzen daarentegen wel. Wanneer twee mensen een auto delen, besparen beiden gemiddeld 181 gulden per maand, rekent Paul Weststrate van het Haagse project voor.

Partner vinden Wanneer mensen het (geldelijk) voordeel van carpoolen inzien, moeten zij nog een partner vinden. Daarbij schieten de carpoolprojecten hen te hulp. Naar de ANWB-carpoolinfolijn (06-9772) bellen vooral mensen die een meerijder zoeken, vertelt N. Aarsbergen van de ANWB.

Een andere veelgestelde vraag is hoe carpoolers onderling de kosten kunnen verrekenen. “Soms komen mensen er niet uit en vragen dan van mij een salomonsoordeel. Dat geef ik niet, mensen moeten het altijd onderling regelen.”