Bankieren bij Rabo wordt weer gratis

Van onze redactie economie UTRECHT - De Rabobank komt tot inkeer. De tarieven voor het betalingsverkeer die de bank sinds 1992 bij haar particuliere klanten in rekening brengt, worden weer ingetrokken. De maatregel gaat niet ten koste van een kleine rentevergoeding (0,75 procent) op het saldo van de rekeninghouders.

Dit heeft de Rabobank gisteren aangekondigd. Met het afschaffen van de betaaltarieven, overigens pas met ingang van 1 juli, keert de Rabo terug naar het systeem van haar grote concurrent de Postbank, onderdeel van het ING-concern. Als enige bank in Nederland heeft die het girale betalingsverkeer voor particuliere klanten altijd gratis gehouden, zij het zonder de nu door de Rabo geboden minimale rente over het rekeningsaldo.

Bank ABN Amro liet gisteren in een reactie weten “zich al een tijdje te beraden om eveneens iets aan de tarieven te gaan doen”. Wat is nog niet bekend. De Postbank ziet in de naderende concurrentie met de Rabobank geen aanleiding haar eigen beleid te wijzigen. Zo zal er, ondanks sterk gestegen winsten bij de Postbank, geen rente op betaalsaldi worden vergoed maar alleen op spaartegoeden.

Het hanteren van heffingen in het betalingsverkeer heeft in het verleden veel deining veroorzaakt. Toen de Rabo eind 1991 als eerste bank in Nederland aankondigde dat haar klanten voortaan een vergoeding van 25 gulden per jaar dienden te betalen, stapten prompt enkele tienduizenden van haar rekeninghouders boos over naar de Postbank.

Geschrokken door dit marktverlies zag Rabo-topman H. Wijffels zich daarop in maart 1992 genoodzaakt de tarifering aanzienlijk af te zwakken. Klanten zouden nu nog alleen kosten in rekening worden gebracht voor betaalvormen die voor de bank veel personeelskosten met zich meebrengen. Zo ging geld opnemen aan de balie een gulden per keer kosten, een acceptgiro drie dubbeltjes per stuk en handgeschreven giro's en eurocheques twee kwartjes, althans bij hogere aantallen dan een basispakket van enkele tientallen van dit soort betalingen per jaar.

De Rabo - met in haar voetspoor ABN Amro en andere banken die eveneens tarieven introduceerden - zei met haar tarieven een einde te willen maken aan de verliezen die zij op het betalingsverkeer stelde te lijden. Door aan 'dure' betaalvormen een prijskaartje te hangen, zouden klanten kunnen worden gestimuleerd op geldautomaten en andere meer efficiënte betaalvormen over te stappen.

Zoals bekend, zijn die verschuivingen in het betaalgedrag sindsdien inderdaad massaal opgetreden. Het aantal balietransacties en Eurocheques bij de bank is sterk teruggelopen, terwijl omgekeerd het gebruik van geldautomaten fors toenam, evenals het machtigen bij periodieke overboekingen. Naar een Rabo-woordvoerder gisteren liet weten, is het 'sturende' effect van de tarieven inmiddels min of meer uitgewerkt en zijn verdere verschuivingen niet meer te verwachten. Opmerkelijk is evenwel dat de Postbank het betaalgedrag van haar klanten eveneens drastisch heeft weten te beïnvloeden, maar dan zonder betaaltarieven.

Concurrentieslag

Als motief voor het nu weer intrekken van de tarifering (alleen een zogeheten Europasje blijft 17,50 gulden kosten) voert de Rabo aan haar klanten te willen belonen voor hun veranderde betalingsgedrag. Maar het is de vraag of dit de hele waarheid is. Er is immers ook nog zoiets als de steeds feller wordende concurrentieslag tussen de grote bank- en verzekeringsinstellingen.

Zo adverteert de Postbank vrijwel dagelijks met haar 'gratis giropakket' en 'hoge rente' op aan de giro gekoppelde spaarrekeningen. Mede dankzij die strategie heeft de thuisbankier zijn toch al dominante positie op de markt voor salarisrekeningen verder weten op te voeren, van 49 procent marktaandeel in 1992 naar 50 procent nu. De Rabobank met haar tarieven bleef qua marktaandeel daarentegen steken op 26 procent, zo blijkt uit een in februari gepubliceerd marktonderzoek in opdracht van de Consumentenbond.

Tussen Rabo en Postbank is er nog een belangrijk verschil: de doelmatigheid van de 'betaalfabrieken' waar zij in eigen huis mee werken. De Postbank heeft op al haar miljoenen betaalrekeningen samen een saldo staan van gemiddeld 14 miljard gulden. Met de rente daarover (goed zeven procent of circa een miljard gulden) is het betalingsverkeer bij de Postbank bij de huidige rentestand weer winstgevend.

De Rabo ontvangt, na aftrek van de 0,75 rente die ze vergoedt aan de rekeninghouders, jaarlijks zo'n 800 miljoen gulden over de twaalf miljard aan saldi. Toch is dat niet voldoende om de kosten van het betalingsverkeer te dekken, zegt een woordvoerder van de bank. De Rabo, met minder rekeninghouders maar wel viervijfde van de rente-inkomsten van de Postbank, lijdt dus verlies op het betalingsverkeer en de Postbank niet. De Rabobank is kennelijk minder efficiënt in zijn betalingsverkeer.

- Commentaar op pagina 9