Tweede Kamer bestrijdt kritiek Van der Zwan

Er is geen sprake van dat de politiek de autonomie van de cultuur bedreigt. Weliswaar wil staatssecretaris Van der Ploeg (PvdA) van cultuur dat de kunst een breder publiek trekt, maar artistieke kwaliteit blijft het belangrijkste criterium voor het krijgen van subsidie.

Dat zeggen woordvoerders van de Tweede-Kamerfracties van GroenLinks, PvdA en CDA naar aanleiding van de kritiek die de PvdA-econoom Arie van der Zwan uitte bij de opening van het Theaterfestival. Alleen VVD-kamerlid Nicolai is het eens met de opvatting van Van der Zwan dat de cultuursector aan te veel maatschappelijke wensen moet voldoen, zoals het aantrekken van jong en allochtoon publiek en ondernemerschap. Nicolai: ,,Ik heb Van der Zwan meteen het VVD-lidmaatschap aangeboden.'' D66 was niet bereikbaar voor commentaar.

PvdA, CDA en GroenLinks wijzen erop dat de kunstsubsidies publieke middelen zijn en dat politici dat geld evenwichtig moeten verdelen. Belinfante (PvdA): ,,Politici kunnen zich niet onttrekken aan het stellen van voorwaarden. Dat is de basis van de democratie. Ik ben het eens met Van der Ploeg dat zoveel mogelijk mensen van subsidies moeten kunnen profiteren.''

Volgens Halsema (GroenLinks) stelt de overheid stelt al veel langer andere criteria naast kwaliteit. ,,Van der Ploeg doet wel allerlei wilde uitspraken, maar dat leidt niet tot meer bemoeienis. Ik geloof dat de omgang van de politiek en de kunst al twintig, dertig jaar hetzelfde is.''

De kamerleden vinden dat er geen redenen zijn om de huidige procedure voor de verdeling van subsidies te veranderen. De Raad voor de Cultuur moet het artistieke oordeel vellen en de subsidies verdelen; de staatssecretaris en de Kamer mogen alleen op hoofdlijnen toetsen. Persoonlijke smaak mag geen rol spelen.

De meesten zien geen reden om het voorstel van Van der Zwan voor een concessiestelsel over te nemen. Dat houdt in dat ieder gezelschap in mag schrijven op een plaats in het bestel en dat op grond van vaste criteria de meest geschikte wordt gekozen. ,,Dat verschilt nauwelijks van de huidige systematiek en zorgt niet voor meer afstand tot de politiek,'' aldus Belinfante. Nicolai (VVD) vindt het een originele gedachte, maar ziet ook veel nadelen. ,,Dan wordt het bestel helemaal centraal georganiseerd.''

De kamerleden erkennen wel dat de Raad voor Cultuur niet consistent is geweest in zijn advies. Dat komt vooral doordat de raad het aantal van 754 aanvragen niet aankon. Bovendien is er onvoldoende geld voor alle kwalitatief goede instellingen. Daarom moet er meer geld voor cultuur komen, vinden de meeste fracties. GroenLinks zet in op honderd miljoen gulden extra.