Dakloze gast van krakers-soepkeuken: jammer dat het vegetarisch is

AMSTERDAM - 'Ontruimingenwinter '97', heeft de Amsterdamse kraakbeweging het begin van dit nieuwe jaar al gedoopt. Hun bekendste krakersbolwerk, Villa Omval, wordt binnen een week ontruimd. En donderdag valt hoogstwaarschijnlijk het doek voor een ander kraakpand: de soepkeuken bij de Westerkerk.

Een schande vinden de krakers de ontruimingsgolf in deze barre winterkou. “Het is gewoon super-asociaal om op dit moment mensen uit een kraakpand te gooien”, zegt kraakster Kees. “Iedereen weet dat de bouw op dit moment stil ligt wegens de vorst. Het is onzin om te denken dat een eigenaar na de ontruiming meteen gaat verbouwen.”

De nieuwe eigenaar van het kraakpand aan de Westermarkt houdt dat echter bij hoog en laag vol. Als hij donderdag het kort geding wint bij de Amsterdamse rechter kan hij binnen 48 uur het pand laten ontruimen door de Mobiele Eenheid. Dus het was misschien wel voor het laatst dat honderd dak- en thuislozen gisteravond gratis warm konden eten in de soepkeuken.

Kees kookt zelf op de dinsdagavond veganistisch. Dan, en op woensdagavond, kun je er voor vijf piek eten. Een deel van de groenten krijgen ze gratis van een biologische winkel, de rest kopen ze op de dagmarkt. “Na zo'n ontruimingsgolf kun je ook weer een kraakgolf verwachten”, voorspelt ze. Maar waar, daarover dubben de krakers nog. De herziening van de leegstandswet heeft het kraken er niet gemakkelijker op gemaakt. Een pand moet nu langer dan een jaar leeg staan om het te kunnen kraken. Anders zet de ME je er meteen uit.

En dan is het zes uur, eten!, en stroomt de ruimte vol. Bij flakkerend kaarslicht werken de gasten haastig een eerste en tweede bord eten naar binnen. Uit de luidsprekers klinkt oorverdovende punkmuziek. Aan de wanden wordt het onrecht aangeklaagd, van het kappen van bomen tot de bezetting van Oost-Timor. Maar krakers feesten ook wel eens, zoals vorige maand toen Villa Omval 'bijna vijf jaar' in krakershanden was. Vanavond is er een driegangenmenu: vooraf bloemkool- of bieslooksoep, rijst met goulash en een kool/appelsalade als hoofdgerecht en appelcake toe.

De meeste zwervers lezen het slechte nieuws nu pas, op het schoolbord aan de muur. “Het is treurig”, zegt de Griek Teo (25). “Wat deze mensen doen, is positief. De krakers proberen hier te bewijzen dat ze iets positiefs van hun kraakpand willen maken. Dat ze dat vernietigen. . .” Het eten vindt hij niet slecht, jammer alleen dat het vegetarisch is. Grieken houden nu eenmaal van vlees, glimt hij.

Aan de bar zit Chris (28), een muts in ANC-kleuren nog op z'n hoofd, een zwartleren jack aan. Hij maakt zich minder druk over de dreigende opheffing van de soepkeuken. Tuurlijk vindt hij het jammer. Maar, “je kunt overal terecht. Je wordt bij wijze van spreken doodgegooid op straat met eten.” En hij dreunt het rijtje op: de zusters van moeder Theresa, de Lotus, de christelijke koffiebar de Cleft, eethuis Kana, de soepbus van het Leger des Heils, de rooms-katholieke zusters aan de Warmoesstraat, de Sint Vincentiusvereniging, het inloophuis Makkum aan de Van Ostadestraat. Of het eten hier lekkerder is? Chris haalt z'n schouders op: “Dat maakt niet uit.”

Simon luistert mee en stoot hem aan: “Doe niet zo eerlijk, man. Zeg nou dat het hartstikke lekker is, hier” Elke donderdag draait hij hier het krakers-spreekuur, voor mensen die op zoek zijn naar een dak boven hun hoofd. Sinds de krakers drieëneenhalf jaar geleden het pand bezetten, weet elke dakloze, illegaal of woningzoekende Westermarkt 7 te vinden. De ontruiming noemt hij heel vervelend. “Je komt gewoon niet aan je activiteiten toe. Eerst moet je zelf een pand kraken, dan verhuizen. Maar ach, dat zal ook wel weer loslopen. Als het moet, dan moet het.”