Nieuw polderdenken kost Duitse bonden tijd

Groeistuipen en traditie spelen de Duitsers parten bij de creatie van een eigen poldermodel. Commentaren dat IG Metall met zijn forse looneisen een bom legt onder het prille banenpact van sociale partners en de regering-Schröder, zijn in de ogen van Nederlandse vakbondscollega's op z'n minst voorbarig.

Het afgelopen weekeinde leek de vijfde ronde in het moeizame Duitse banenoverleg eindelijk een succes op te leveren. Geïnspireerd door het Nederlandse poldermodel kwamen overheid, werknemers en werkgevers een loonmatiging overeen in ruil voor extra banen.

Maar de inkt onder het akkoord was nog niet droog, of IG Metallkwam met een looneis van 5,5 procent. Flink wat meer dan de ruimte van 2,6 procent, die de toenemende arbeidsproductiviteit -het criterium dat is afgesproken in Berlijn- toelaat. De werkgevers zijn woedend.

Vakbondscollega's in Nederland reageren laconiek, ze kennen het klimaat in Duitsland. Al enkele jaren bestaan nauwe banden tussen IG Metall en de Nederlandse bonden CNV en FNV. Ze kijken over elkaars schouders mee bij cao-onderhandelingen en wisselen informatie uit. In het buurland, dat kampt met een hoge werkloosheid van 10,3 procent, bestaat grote interesse voor het Nederlandse poldermodel.

Rienk van Splunder, cao-coördinator van het CNV, noemt 'de groeistuipen' een logisch gevolg van de omschakeling van een ingesleten naar een nieuwe denktrant. ,,Je zet niet van de een op de andere dag een knop om.''

Ook ons land kende na het akkoord van Wassenaar in 1982 dit soort stuiptrekkingen, roept hij in herinnering. Een aantal bonden bleef vasthouden aan prijscompensatie. ,,De Duitsers hoeven niet zenuwachtig te worden'', adviseert hij. Het zal zeker drie jaar duren voordat een 'Alliantie voor banen' zoals nu in Duitsland is gestart, resultaten boekt. Het is een kwestie van langere termijn.

Ook FNV-bestuurder Hans de Vries ziet het niet zwart in. De hoge eis van IG Metall heeft veel te maken met de gewenste vervroegde pensionering van 142000 metaalarbeiders op 60 jaar. ,,Dat kost veel geld, maar schept kansen voor duizenden jongeren die nu aan de kant staan.'' De cultuur is ook anders. De vakbonden zetten hoog in, wetende dat ze lager uitkomen. ,,Het is voor hen ook de eerste ervaring met zo'n werkgelegenheidsakkoord met overheid en werkgevers. Die traditie hebben ze niet.''