Het ijzer is heet en moet nu worden gesmeed

De eerste minister van de Antillen, Pourier, kan in de ogen van Gijs de Vries een historische rol spelen als de man die de eilanden uit een diep dal heeft gered. ,,De keer ten goede zit er in. De slaagkans is nimmer zo groot geweest. Dat nu bijna alle partijen doordrongen zijn van de noodzaak de overheid te saneren, geeft hoop.''

Aan 900 ambtenaren is ontslag aangezegd. Uiteindelijk zullen 2400 van de 10000 een andere baan moeten zoeken. Dat Pourier aandacht vraagt voor de sociale gevolgen van zulke keiharde maatregelen, begrijpt De Vries. ,,Iedereen moet zich realiseren dat niets doen de toestand nog erger zou maken. Laat ik duidelijk zijn: zonder maatregelen van de Antillen zelf, komt er om de nood te lenigen geen schip met goud uit Nederland. Maar ondersteuning van hervormingen, daar zeg ik 'ja' tegen.''

De Vries vindt dat Nederland vorige maand een 'ruimhartig teken van vertrouwen' heeft gegeven. Er is 130 miljoen vastgezet, als garantie voor leningen. De regering-Pourier had die nodig om aan de eerste verplichtingen te voldoen. Het was géén steun om gaten in de begroting te stoppen. ,,Het is steun ter overbrugging van een moeilijke periode.''

Met Pourier vindt hij dat de Antillen een snelle, rigoureuze operatie nodig hebben. Nu blijft slechts vijf procent van de inkomsten over voor taken als onderwijs, gezondheidszorg, het wegennet en veiligheid. De rest gaat op aan salarissen van ambtenaren en leningen. ,,Nederland heeft dat ook laten groeien. Er was geen prikkel iets aan die scheefgroei te doen. Telkens is via ontwikkelingshulp de boel weer bijgespijkerd. Maar de Antillen hebben de situatie gecreëerd en de tijd is voorbij dat Nederland de rekening betaalt. Waar het om gaat is een betere, volwassen relatie.''

De Vries denkt dat het herstel van de economie snel op gang kan komen. Als de regering-Pourier haar plannen uitvoert zal het Internationaal Monetaire Fonds (IMF) de Antillen weer in de armen sluiten. ,,Het groen licht van het IMF is van essentieel belang. Het is een internationaal keurmerk voor geloofwaardigheid. Als je dat hebt, heeft het bedrijfsleven weer oog voor je. En investeringen zijn weer van levensbelang voor het herstel.''

Het is van belang dat de Antillen obstakels slechten. Zeker de kinderachtige afscherming van de arbeidsmarkt, uit angst dat Antillianen niet aan de bak komen. De Vries: ,,Afschaffing van de beperkingen voor werknemers van buitenaf is noodzakelijk. Internationale bedrijven willen eigen mensen meesturen als ze ergens neerstrijken. Nu worden ze afgeschrikt door afwerende regels. Laten de Antillianen die red tape overboord zetten en de rode loper uitrollen.''

Het innen van belasting kan radicaal anders. Het stelsel is in de loop van de jaren zo ingewikkeld gemaakt, dat het een warboel en een janboel is geworden.

De Vries: ,,Er zijn zo veel uitzonderingen, dat kun je veel eenvoudiger maken. Dat brengt tientallen miljoenen op die nu worden misgelopen. Het zijn bovendien niet de zwaksten die door de mazen van de belastingen glippen.''

De Vries bestrijdt dat de Antillen de komende maanden eerst een lijdensweg moeten afleggen en dat Nederland pas over de brug komt als de IMF het sein geeft dat de kuur voldoende is geweest.

Zo worden investeringen in het onderwijs van harte ondersteund. Nu zijn de leerlingen om een uur of één 's middags vrij. Niet vanwege de hitte, maar omdat de vakbonden dat hebben bedongen. Op die manier kunnen de leerkrachten 's middags wat bijverdienen met bijles. ,,We zullen bij het verlengen van de schooldag en opvang na de les helpen. Vier van de tien kinderen maakt de school niet af. Terwijl de belangrijkste grondstof van de Antillen de mensen zelf zijn.''

Pourier kan op ruime steun rekenen in het parlement, de staten van de Antillen: 18 van de 22 zetels worden bezet door de coalitie. Maar als een partij onder druk van de achterban slappe knieën krijgt -en dat is meer vertoond- is het gedaan met de broze akkoorden.

De Vries: ,,Binnenslands is veel weerstand te overwinnen. Ik kom nog steeds Antillianen tegen die denken dat het zo'n vaart niet zal lopen en Nederland wel zal bijspringen. Het ijzer is nog heet, Pourier en zijn mensen kunnen het ijzer nu smeden. Over een halfjaar wordt er al weer gedacht aan de verkiezingen.''