Bejubelde en verguisde zwemster onderuit

Van een onzer verslaggevers PERTH - De populariteit van Samantha Riley kent in zwemland Australië geen grenzen. Voor de Duitse equipe bij de WK in Perth geldt ze als voorbeeld van de hypocrisie omtrent doping in de sport.

Onder de uiteenlopende druk van die twee kanten en een ontsteking aan haar amandelen verloor de favoriete op de 100 meter schoolslag gisteren net de scherpte om in een ongebruikelijk breed veld gelijkwaardigen Australië aan het eerste WK-goud bij de vrouwen te helpen.

Vier jaar geleden in Rome won Riley zowel op de 100 als 200 school de wereldtitel, maar als zo vaak sneuvelen op mondiale kampioenschappen vele reputaties. Wat dat betreft verkeerde de als eerste kerende maar als zesde aantikkende Riley zich in het goede gezelschap van tweevoudig olympisch kampioene Penny Heyns uit Zuid-Afrika en het jonge Hongaarse talent Kovacs. Gedrieën bogen ze verrassend voor respectievelijk de Amerikaanse Kristy Kowal, de Australische Helen Denman en de Canadese Lauren van Oosten, die allen hun persoonlijke records aanscherpten.

Riley, die in december nog de kerstcover sierde van Australië's meest verkochte vrouwenblad Women's Weekley, was vorige week uitverkoren om tijdens de openingsceremonie van de WK de atleteneed af te leggen. Dat schoot de Duitse delegatie zodanig in het verkeerde keelgat, dat teamleider Bremer maandag een venijnige verklaring aflegde: hoe kan het dat een Australische die twee jaar geleden nog een waarschuwing kreeg wegens een positieve dopingtest, namens alle deelnemers een plechtige belofte mag afleggen voor eerlijk sport bedrijven. Waar de Australische media de afgelopen weken niet hebben nagelaten het Duitse team onderuit te halen met het DDR-verleden en de Chinezen vanwege hun mogelijk onzuivere heden.

Samantha Riley had juist opzien gebaard tijdens de WK korte baan in Rio de Janeiro, waar ze niet alleen de 100 en 200 schoolslag won maar ook wereldrecords zwom. Begin '96 kwam het bericht dat in haar urine sporen waren gevonden van het verboden middel dextropropoxyphen. De voormalige astma-patiënte reageerde als een belaagde Chinese zou doen: nimmer had ze bewust iets verkeerds tot zich genomen. Maar ze herinnerde zich wel de hoofdpijntabletten die ze in Brazilië van haar coach Scott Volkers had gekregen.

Riley kroop in de verdediging en kreeg van de Fina zowaar het voordeel van de twijfel. Ze kwam eraf met een waarschuwing en haar coach werd voor twee jaar geschorst, een straf die later werd teruggebracht tot zeven maanden. Uiteraard leidde het tot protesten uit Chinese maar ook Amerikaanse hoek. Was dit niet meten met twee maten? In Australië werd gematigd positief gereageerd op de kwestie en in Perth lijkt nu alles al lang vergeten. Riley schroomt zelfs niet om beschuldigend naar de Chinezen te wijzen. “Bij hen is toch duidelijk te zien dat er iets mis is.”

De zwemster zegt door de affaire door een diep dal te zijn gegaan, waaruit ze ten tijde van de Olympische Spelen nog niet was gekropen. Ze moest zich in Atlanta tevreden stellen met estafette-zilver en persoonlijk brons. “Mijn zelfvertrouwen was weg en ik verloor het plezier in het zwemmen na het tablet-incident. Maar ik wist dat ik nog niet aan het einde van mijn mogelijkheden was.”

Afgelopen winter vond ze haar plaats weer aan de top van het internationale zwemmen en binnen de nationale publiciteit. Riley vindt het prachtig om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Hetgeen haar door relaties met de controversiële Australische rugbyspeler Julian O'Neill en de Noorse olympisch gouddelver Johan Olav Koss weinig moeite kost. Maar de keerzijde daarvan is haar deze week weer gebleken.

Het Chinese team is na het onstuitbare mediaoffensief verbaal in de tegenaanval gegaan, maar blijkt weinig lichamelijke kracht over te hebben. Na een aarzelend begin met goud en brons op de eerste WK-dag, lijkt het Chinese vrouwenteam in Perth onder de immense druk bezweken. Zowel op de 200 vrij als 100 schoolslag bracht China twee zwemsters aan de start die in de top vier van de wereldranglijsten stonden. De wijze waarop Luna Wang, Ying Shan (200 vrij) en Yi Zhang en Wei Wang als zinkende roeiboten de oever bereikten, roept herinneringen op aan de afgang tijdens de Spelen van Atlanta. Shan was zelfs zo aangeslagen over de groeihormoonsmokkel van haar trainer Zhewen, dat ze bijna tien seconden trager dan haar persoonlijk record als 32ste finishte.