'Achteraf is er altijd inspraak, je wacht wat er op je afkomt'

'Op dit moment volg ik helemaal niets, want ik heb mijn achtste begrafenis in één maand'', zegt L. van Weijen, gereformeerd predikante (SOW) in Doetinchem. ,,Ik volg de synode gewoonlijk wel op afstand.'' Volgens haar is het belangrijkste dat je op lokaal niveau enthousiast blijft. ,,Met Samen-op-weg gebeuren er plaatselijk goede dingen, maar het maakt wel uit waar je zit, er is een verschil tussen de Veluwe en de Achterhoek.''

De vraag of ook niet-predikanten soms het Avondmaal mogen bedienen plus een nieuwe poging om orthodox-hervormde tegenstanders van Samen-op-weg tegemoet te komen zijn twee agendapunten die de synode van de drie fuserende protestantse kerken vanaf vanavond in Lunteren zal bespreken. Hoe leeft deze 'triosynode' in het land?

Wordt de triosynode wellicht vooral intensief in de gaten gehouden door hervormden ter rechterzijde, die bezwaar maken tegen de voorgenomen fusie met gereformeerden en lutheranen? ,,Omdat wij aarzelingen hebben, volg je het wel beter'', beaamt H. Verheul uit Amersfoort, voorganger in de als zwaar bekend staande Joriskerk. Maar heel erg volgen doet hij de triosynode niet meer: ,,Als het geen hervormde kerk meer blijft, heeft het allemaal weinig zin.'' Dat er op de triosynode juist een voorstel ligt om orthodoxe hervormden die de kerkfusie niet zien zitten tegemoet te komen -met gelijkgezinden eigen regionale 'ringen' vormen- wekt evenmin Verheuls geestdrift.

,,Ik zou niet weten wat er nu op de agenda staat'', zegt J. Wielenga, gereformeerd predikant in Surhuisterveen. ,,De naam van de SOW-kerk, dacht ik, of is dat uitgesteld? Het is wel een zorg, de kloof tussen synode en plaatselijk kerkenwerk, maar ik geloof niet dat die kloof groter wordt.''

,,Er is geen kloof'', zegt ds. H. Rooze, gereformeerd predikant in Hoogeveen. ,,Maar je moet wel een fan zijn van het synodewerk om je tevoren op de hoogte te stellen van de agenda. Van veel denk je: laat dat maar aan de deskundigen over. Achteraf krijg je altijd inspraak, dus je wacht wat er op je afkomt. Alleen bij iets heel belangrijks weet je er tevoren van. Die nieuwe kerkorde bijvoorbeeld, daar hebben we ons toen tevoren op plaatselijk niveau in verdiept.''

Een ander thema op de triosynode is de vraag of niet-predikanten soms mogen voorgaan bij het Avondmaal. Vooral in kleine dorpen, maar ook in verzorgingshuizen en andere instellingen zou dat moeten kunnen, luidt een voorstel. ,,Dat probleem speelt inderdaad'', zegt ds. Van Weijen uit Doetinchem, ,,maar het zit vooral in het financiële. Werk voldoende en mensen ook, maar er zijn vooral mensen nodig die minder kosten dan dominees.''

,,Ziekenhuizen en andere instellingen willen bezuinigen op de geestelijke verzorging, en die nemen dan een hbo'er'', zegt ook M.J.van den Beld-Rijfkogel, hervormd, ziekenhuis-predikante in Eindhoven. ,,Ik kan me situaties voorstellen dat een pastoraal werker voorgaat. Een gevangenis is anders dan een ziekenhuis. Maar in een ziekenhuis werken over het algemeen goede mensen; daar gelden strenge regels voor: universitair geschoold zijn en je regelmatig bijscholen. Ik heb zelf jaren in de synode gezeten, maar dat dit op de agenda stond, wist ik niet. Wanneer is de synode precies?''

In Ezinge, een dorp in Groningen, heeft de gereformeerde kerk sinds anderhalf jaar geen predikant meer, maar men weet zich met Avondmaal en doop goed te redden. ,,Het is vier keer per jaar Avondmaal, en als het even lukt vragen wij dan onze consulent, de predikant van Zuidhorn'', vertelt scriba A. Voogd-Slopsema. Als er nu een kind gedoopt wordt in Ezinge, een tot twee keer per jaar, ,,dan zoeken de ouders een zondag uit dat er toch een predikant komt''. Omdat de plaatselijke hervormde gemeente ook vacant is en zelfs te klein voor een eigen dominee, gaat Ezinge in allerijl Samen-op-weg, vertelt zij, ,,samen een predikant beroepen.''