Eis: een budget of een plaats

Een persoonsgebonden budget of een plaats in een woonvoorziening binnen vier weken. Dat eisten ouders van negen verstandelijk gehandicapten gisteren voor de Zwolse rechter. Het verweer van Groene Land Zorgverzekeraar was even duidelijk: 'Wij hebben gedaan wat we konden, de bal ligt bij de overheid.'

Mr. J. van Vlastuin, raadsman van de ouders, benadrukte waar het om draaide: ,,Hoogstnodige zorg. Sommige van deze verstandelijk gehandicapten staan al meer dan vier jaar op de wachtlijst.'' Neem René, die sinds het voorjaar van 1999 een 'boventallige' plaats in een instelling bezet, omdat zijn hoogbejaarde moeder niet meer voor hem kan zorgen. Familieleden betalen: ruim 3000 gulden per maand. ,,Dat is niet uit te leggen'', vond Vlastuin. De schuldige is volgens hem Groene Land. ,,Die moet voor de plaatsen en het geld zorgen.''

De ouders lijken het tij mee te hebben. Een soortgelijk proces leidde recent tot een doorbraak in de thuiszorg. De rechter oordeelde toen dat zorgverzekeraars moeten zorgen dat mensen 'binnen redelijke termijn' thuiszorg krijgen. Die uitspraak bracht de Federatie van Ouderverenigingen ertoe ook haar geluk te beproeven - want in de verstandelijk-gehandicaptenzorg zijn, net als in de thuiszorg, lange wachtlijsten. Vandaar het proefproces, gisteren in Zwolle.

Maar de zorg voor verstandelijk gehandicapten is niet de thuiszorg, stelde mr. A. Versteeg, advocaat van Groene Land. In die sector hebben verzekeraars nog wel wat in de melk te brokkelen, maar in de verstandelijk-gehandicaptenzorg hebben ze geen speelruimte: ,,Het zijn doorgeefluiken voor overheidsgeld.''

Voorzover Groene Land iets kán, doet de verzekeraar dat ook, weet de raadsman. Zo moeten verzekeraars zelf zorg inkopen bij woonvoorzieningen en dat heeft Groene Land gedaan. Sterker, de verzekeraar heeft alle instellingen in zijn werkgebied - Drenthe, Flevoland en Noordwest-Overijssel - voor 100 procent 'afgehuurd.' Toegegeven, genoeg is het niet, maar op is op. En Groene Land stelt niet de capaciteit vast. Dat doet de overheid.

Te gemakkelijk, vond advocaat Van Vlastuin. De verzekeraar had het tekort kunnen zien aankomen en harder bij de overheid moeten aandringen op extra capaciteit.

Dat is ook gebeurd, pareerde Versteeg: Groene Land heeft diverse brieven naar de provincie en de rijksoverheid gestuurd om te wijzen op de schaarste in de verstandelijk-gehandicaptenzorg.

Natuurlijk is het zuur voor René en zijn familie, beaamde advocaat Versteeg: er is plaats voor hem in een instelling, maar de verzekeraar betaalt geen cent. ,,Maar Groene Land kan nu eenmaal niet op eigen houtje een boventallige plaats in een reguliere plaats omzetten.''

De rechter doet uitspraak op 14 februari.