Van Jeltsin mag de paus, van patriarch niet

MOSKOU (DPA, AFP) - De Russische president Jeltsin heeft paus Johannes Paulus II uitgenodigd voor een bezoek aan Rusland; de uitnodiging is geen geheim, maar zo'n bezoek moet grondig worden voorbereid, erkent hij. Daags tevoren had een woordvoerder van het orthodoxe patriarchaat van Moskou juist gezegd dat een bezoek 'onmogelijk is, tenzij de relatie tussen de r.-k. kerk en de Russisch-orthodoxen 'radicaal verbetert'.

Oud-president Gorbatsjov had de paus in 1990 ook al uitgenodigd voor een bezoek aan Moskou, ook toen stuitte dat op heftig verzet van de orthodoxe kerk.

Jeltsin en de paus ontmoeten elkaar morgen in het Vaticaan; de Russische president doet Rome aan en zal gesprekken hebben met president Scalfaro en premier Prodi. In de ontmoeting van paus en president gaat het onder meer over de kwestie van de door Rome verlangde 'godsdienstvrijheid', die door de Russisch-orthodoxe kerk wordt uitgelegd als een vrijheid om op orthodoxe zielen te jagen.

Volgens Jeltsin kan de paus tevreden zijn met het compromis dat hij heeft bereikt met de wet op de godsdienstvrijheid. De aanvankelijk in het parlement aangenomen versie werd door Jeltsin tegengehouden. De paus had daar bij hem trouwens persoonlijk op aangedrongen, omdat het anders voor de r.-k. kerk wel zeer moeilijk werken zou zijn. Dat was ook de bedoeling van de wet, van de orthodoxe kerk en van de velen die zich fel keren tegen religies en sekten die vanuit het buitenland in de Russische samenleving vaste voet proberen te krijgen

De Russisch-orthodoxe kerk houdt voorlopig een ontmoeting van paus Johannes Paulus II en patriarch Aleksej II voor onmogelijk en ongewenst. Volgens aartsbisschop Illarion Alfeev zou een bezoek nu uiterst slecht vallen bij de orthodoxe gelovigen in Rusland. “De bekeringsijver van de met Rome verbonden Grieks-katholieken heeft de anti-katholieke sentimenten zeer versterkt.” Alfeev riep tegelijk op te proberen de relaties tussen beide kerkgenootschappen te verbeteren. Vorig jaar juni werd een voorgenomen ontmoeting tussen de paus en Aleksej in Wenen op het laatste moment afgelast. Het had de eerste ontmoeting moeten zijn tussen de Russische patriarch en de 'patriarch van het westen' sinds het grote schisma van 1054.