Levensmiddelenconcern zet kaarten op zuivel en wil beursnotering Wall Street

AMSTERDAM - BolsWessanen heeft een zwaar halfjaar achter de rug. De hoge grondstofprijzen op de zuivelmarkt en problemen met de verwerking van kip in Thailand drukten de winst met 18 procent. Met de nieuwe naam Koninklijke Wessanen wil het concern echter uitgroeien tot “een bovengemiddeld winstgevende internationale zuivelonderneming”.

Topman A. Zondervan neemt zijn verlies met stijl, zo bleek gisteren tijdens zijn toelichting op de halfjaarcijfers. Natuurlijk, het feit dat de winst 18 procent lager uit is gevallen, tot 65,4 miljoen gulden tegen bijna 80 miljoen in dezelfde periode vorig jaar, is 'teleurstellend'. Maar, aldus de topman, het jaar 1999 begint het concern met een schone lei. De verkoop van de drankendivisie is bijna afgerond. In mei ging het wijnenbedrijf in andere handen over en in september gaat Bols definitief naar de investeringsmaatschappij CVC.

Het concern wil zich 'nadrukkelijk' richten op de zuivelmarkt. “Het drankenboek van BolsWessanen wordt gesloten, het zuivelboek van Wessanen gaat open”, zegt Zondervan. “Daar zit nu al de helft van onze omzet en het is een zeer aantrekkelijke, gestaag groeiende markt die we zowel in Europa als in de Verenigde Staten verder kunnen uitbouwen.” En, aldus de bestuursvoorzitter: “Als zich een geschikte partner aandient, gaan we die niet uit de weg.” Op termijn streeft het concern zelfs naar een beursnotering in de Verenigde Staten.

De ambities van Zondervan op de zuivelmarkt klinken onlogisch na de klappen die het concern nu juist op deze markt kreeg te verduren. De prijs van botervet, een belangrijk ingrediënt voor ijs en zuivelproducten met een hoog vetgehalte, steeg in het afgelopen halfjaar excessief. Ook de melkprijs vertoont al sinds 1996 een opwaartse lijn. Volgens Zondervan komt hieraan echter een einde. Bovendien, zo betoogt hij, lopen de kosten voor de baten uit. “We berekenen de hogere prijs van botervet door in onze prijzen, maar de effecten daarvan zijn pas met vertraging zichtbaar in de cijfers.”

Kip

De andere oorzaak van de fors lagere winst van BolsWessanen houdt verband met de crisis in Azië en de in 1997 in Thailand gestarte kip-activiteiten. Het concern maakt er 'kipproducten met toegevoegde waarde', zoals kipsaté, kipnuggets en kipburgers. Om aan de eigen vraag naar kip te kunnen voldoen, richtte het concern een hele keten op, van een kippenfokkerij tot een slachterij en een verwerkingsfabriek.

“Zelf kippen fokken is nu geen voorwaarde meer om aan voldoende kip te komen”, zegt Zondervan. “Het liefst zouden we ons tot de verwerking van kip beperken. Toch kunnen we niet helemaal afhankelijk zijn van anderen. En als de Azië-crisis je treft terwijl je juist in de opbouw en afstemming van deze producten zit, tja, dan ga je nat.” Spijt heeft Zondervan niet van zijn kip-avonturen, zo blijkt uit het plan van het concern om 100 procent eigenaar te worden van de kipfabriek die nu nog een joint-venture met een plaatselijke partner is. “Het lijkt misschien gek: dat we als kaasboertjes aan een kip lopen te plukken. Maar dit is wel degelijk een grote groeimarkt.”

De totale omzet van BolsWessanen steeg met 12 procent naar ruim 2,6 miljard gulden. Valutakoersen niet meegerekend, bedroeg deze stijging ruim 7 procent. Zondervan verwacht dat de winst over heel 1998 25 tot 30 procent lager uitvalt. De helft daarvan komt door de verkoop van de drankenpoot.

Volgend jaar hoopt het concern alle problemen te boven te zijn. De per saldo mislukte fusie, vijf jaar geleden, tot het 'kaas- en borrelfonds', ongelukkige aankopen, hardnekkige winstdalingen, een gehalveerde beurskoers en een deuk in het imago door een onbewezen voorkennis-affaire zijn geen reden voor een naamsverandering. “Er is niks mis met de naam Wessanen”, zegt Zondervan. En wat de voorkenniszaak betreft: “Ik ben nog boos over de schade die die zaak buiten onze schuld heeft veroorzaakt, maar het is nog te vroeg voor het vragen van schadevergoeding.” Lachend: “We zijn eerder beursgenoteerd in de Verenigde Staten dan dat we een notering 'BolsWessanen-claim' lanceren. Voor de grap heb ik wel bijgehouden hoeveel uren ik in deze zaak heb moeten steken.”