Iedereen in de ban van flippo's

AMSTERDAM - Linda (9) plakt ze allemaal boven haar bed. Mark (5) heeft er net een hoop verloren aan Tom (6). Daniëlle (18) spaart ze alleen maar en vriend Sander (20) voert er gesprekken over op Internet. Een elfjarig jongetje uit Rozenburg is maandag onder bedreiging met een mes gedwongen ze te gaan stelen.

Kinderen en studenten, allemaal lijken ze in de ban van flippo's. De flinterdunne plastic schijfjes, bedrukt met stripfiguren zijn sinds vorige maand te vinden tussen de chips en zoutjes van Smiths. Gratis voor niets. Het lijken niemendalletjes, maar ze zijn in luttele weken een rage geworden.

De meeste supermarkten hebben niet te klagen, de schappen zijn snel leeg, vooral op woensdagmiddag. Maar er zijn winkeliers die zich rot ergeren. Als kinderen de zakken chips of wokkels ìn het schap opentrekken, de flippo's eruit graaien en wegrennen. Een enkele supermarkt heeft al een waarschuwing op de deur: chipszakken mogen niet in de winkel worden geopend, anders volgen er maatregelen.

De fabrikant Smiths Food Group vaart wel bij de rage. Volgens woordvoerster M. Meinen ligt de omzet op het moment 15 procent hoger dan normaal. Dank zij de flippo's. Het is de meest succesvolle consumentenactie die Smiths ooit heeft gevoerd, zegt zij.

In zo'n vijf soorten chips en zoutjes van Smiths zitten twee tot zes gratis flippo's. Kinderen sparen de plaatjes of doen er een gokspelletje mee. De fabrikant legt op de verpakking uit hoe dat moet. Ieder maakt een stapeltje van zijn of haar flippo's. De bedoeling is het stapeltje van de tegenstander met één flippo om te gooien. De gooier wint alle flippo's die met het plaatje naar boven vallen. Aangezien de schijfjes erg dun zijn, moet een kind over behoorlijk wat flippo's beschikken - en dus behoorlijk wat chips eten - wil het stapeltje enig, om te gooien, formaat hebben.

Dat de actie een succes zou worden had de fabrikant wel verwacht. Het idee is afkomstig uit Hawaï. Pepsico Food, moederbedrijf van Smiths Food Group, introduceerde de flippo's eerst in Mexico en later in de Verenigde Staten. In beide landen sloeg de actie enorm aan. “Maar dat het zó snel een rage zou worden, heeft ons verrast”, zegt woordvoerster Meinen. De actie loopt vooralsnog tot half juli. Tegen die tijd zijn er tachtig miljoen flippo's in omloop gebracht. En daar zal het niet bij blijven.

Reclamebureau FHV/BBDO in Amsterdam heeft de radio- en tv-spots voor de flippo's gemaakt. “Natuurlijk ben ik jaloers, dat ik het niet zelf heb bedacht”, zegt creative manager W. Amerika. Het is te vergelijken met het sparen van voetbalplaatjes, zoals hij zelf in zijn jeugd deed. Waarom uitgerekend de flippo's zo populair zijn, is moeilijk te verklaren. “Het komt volgens mij doordat er lange tijd niets spectaculairs voor jonge kinderen is geweest. Het is net als met knikkeren. Bij tijd en wijle komt dat weer op, als er veel kinderen in de buurt op eenzelfde moment over veel knikkers beschikken. Met flippo's is dat het geval. In ieder gezin wordt sowieso al veel chips gegeten.”

J. van der Linden uit Amstelveen, vader van een zoon van acht, schreef Smiths onlangs een klaagbrief van twintig bladzijden, waarin hij de fabrikant onder meer ervan beschuldigde, kinderen tot gokken aan te zetten. “Dat is de enige negatieve reactie die we van een ouder hebben gehad”, meent de Smiths-woordvoerster. Reclameman Amerika zegt: “Het is de verantwoordelijkheid van de ouders om kinderen te leren tot hoever ze kunnen en mogen gaan.”

De flippo-actie is gericht op kinderen van zes tot twaalf jaar. Dat weerhoudt de twintigjarige Sander Riel, student economie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, er niet van drie familiezakken chips per week te kopen om zijn flippo-collectie uit te breiden. “Ik doe er niets mee. Ik heb ze gewoon.” Sander ruilt de flippo's die hij dubbel heeft met zijn vriendin Daniëlle, die dit jaar eindexamen doet. Of met zijn vriend Raymond, student informatica. “Ik heb zojuist op Internet Relay Chat - de babbelbox van Internet - een gesprek over flippo's gehad met studenten uit Nijmegen.” Hij moet er zelf om lachen. “Tja, wie spaart wat, en wie wil ruilen, hè.”

De elfjarige die in een supermarkt in Rozenburg flippo's wilde stelen, is door de bedrijfsleiding aan de politie over gedragen. Een dertienjarige jongen zou hem buiten met een mes hebben bedreigd. “Wil jij flippo's hebben? Ga ze dan halen.” Die vogel is gevlogen.