De extra effecten zijn eigenlijk overbodig

Het Amerikaanse tijdschrift Time wijdt deze week een coververhaal aan de terugkeer van 'Star Wars'. De digitaal opgefriste versie van de trilogie brak in de Verenigde Staten onlangs alle records. Gaat ook Nederland weer massaal door de knieën voor het science fiction-sprookje van George Lucas?

Verrukt bekijken de jeugdige bezoekers de plastic Star Wars-poppen die ze na afloop van de eerste film uit de vernieuwde trilogie cadeau hebben gekregen. Het is moeilijk te zeggen waar ze meer van onder de indruk zijn: de film of het presentje. De filmmaatschappij maakt het niets uit, want de opzet om van de persvoorstelling een familiegebeuren te maken is gelukt. Zeker de helft van de bezoekers in het Amsterdamse Tuschinski bestond zaterdag uit kinderen, en jong en oud klapten en gilden na afloop even hard. Het beeld past precies in de strategie van Twentieth Century Fox, die hoopt dat de ouders van nu vanwege het jeugdsentiment de speciale editie van Star Wars gaan bekijken en hun kinderen zullen meenemen, zodat een nieuwe generatie besmet zal worden met het Star Wars-virus. En dat allemaal als opwarmertje voor de drie nieuwe Star Wars-films, waarvan het eerste deel voor 1999 gepland staat.

In de Verenigde Staten heeft de marketing-truc al gewerkt. De film maakt daar al sinds jaar en dag onderdeel uit van de populaire cultuur. De slogan 'May the force be with you' is een gevleugelde uitspraak geworden en president Reagan mocht het in zijn toespraken graag hebben over 'evil empire' als hij over de vijanden van Amerika had. Dankzij de opgepoetste versie van de trilogie, bestaande uit 'A new hope' (1977), 'The empire strikes back' (1980) en 'Return of the Jedi' (1983), staat Lucas' epos over de strijd tussen goed en kwaad weer in het middelpunt van de belangstelling. 'Star Wars' heeft de positie van best bezochte film aller tijden overgenomen van Steven Spielbergs 'E.T' en heeft tot dusver ruim een miljard dollar aan recettes opgebracht. Spielberg feliciteerde Lucas met dit succes, maar beraamt inmiddels al plannen om terug te slaan met vernieuwde versies van 'Close encounters of the third kind' en 'Jaws'.

Of ook Nederland opnieuw in groten getale gaat genieten van 'Star Wars' zal in de komende weken moeten blijken. Vandaag gaat het eerste deel van de trilogie in première, waarna op 10 april 'The empire strikes back' uitkomt en twee weken later 'Return of the Jedi' volgt. Wie overweegt de films te gaan zien, moet zich echter wel realiseren dat de speciale editie minder speciaal is dan de filmmaatschappij wil doen geloven.

Het negatief van de film werd grondig schoongemaakt, zodat de kleuren weer net zo helder zijn als op de dag dat de film twintig jaar geleden uitkwam. Het geluid werd digitaal geremasterd en met behulp van de computer werden nieuwe special effects aan de film toegevoegd. Zo werden beelden van het stadje Mos Eisley verrijkt met bewegende monsters en zien we Luke Skywalkers 'landspeeder' (een soort zweefauto) nu echt zweven en niet glijden zoals in de originele versie. Hoe knap het ook is dat deze effecten door George Lucas' special-effects-bedrijf Industrial Light & Magic aan een bestaande film werden toegevoegd, de scènes leveren geen substantiële bijdrage aan de film.

Niet alleen zijn de effecten niet opzienbarender dan wat we in films als 'Jurassic park' en 'Independance day' al gezien hebben, ze zijn eigenlijk ook overbodig. Want de film heeft de tand des tijds opvallend goed doorstaan. Schrijver/regisseur George Lucas was in 1977 zijn tijd al zo ver vooruit, dat de vormgeving en special effects anno '97 er nog steeds goed mee door kunnen. Alleen aan het feit dat de hoofdrolspelers Luke Skywalker (Mark Hamill) en Han Solo (Harrison Ford) nogal iel afsteken tegen de huidige gespierde actiehelden en aan de liters lipgloss die Carrie Fisher er als prinses Leia doorheen jaagt, is te zien dat de film in de jaren zeventig is gemaakt.

Het doet echter niets af aan de aantrekkingskracht die de film nog steeds heeft. Met een mix van actie, humor, spanning en een vleugje romantiek heeft 'Star Wars' voor elk wat wils en het is niet moeilijk te begrijpen waarom de Amerikanen de film opnieuw in hun harten hebben gesloten. Het sprookje tussen de sterren weet weer twee uur lang moeiteloos te boeien.