Tommel omarmt voorstellen

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Staatssecretaris Tommel (volkshuisvesting, D66) gaat terug naar het kabinet om meer geld te vragen voor de huursubsidie. De bewindsman zag zich gisteren geconfronteerd met een dik pak wijzigingsvoorstellen, waarover de coalitiepartijen een akkoord hadden gesloten.

Tommel kon gisteren niet anders dan voor overleg teruggaan naar het kabinet. Niet alleen brengen de drie partijen een groot aantal redelijk ingrijpende wijzigingen aan in zijn voorstellen, die veranderingen kosten ook extra geld. Tommel wil narekenen of dat inderdaad zo veel is als de drie zeggen - 50 miljoen gulden per jaar - en minister Zalm van financiën toestemming vragen voor die extra uitgaven.

'Een schaduwvoorstel', noemde GPV-fractievoorzitter Van Middelkoop de vijftien amendementen die PvdA, VVD en D66 gezamenlijk indienden. De oppositie ergerde zich enigszins aan het feit dat het debat over de huursubsidieplannen van Tommel nauwelijks meer open was. Alle meningsverschillen tussen de drie partijen waren immers in vooroverleg al weggewerkt. CDA'er Biesheuvel en Van Middelkoop vroegen zich zelfs hardop af of ook de staatssecretaris had meegedaan, hetgeen werd ontkend.

Hun indruk werd echter nog versterkt door de welwillendheid waarmee Tommel het coalitieplan tegemoet trad. Waren dergelijke voorstellen vorig jaar en tijdens de schriftelijke voorbereiding van het debat van gisteren nog slecht of onbespreekbaar, nu sprak Tommel over een 'goed pakket' en 'een buitengewoon positief voorstel', dat hij graag zou meenemen naar het kabinet. “Wat doen we hier nog”, riep Biesheuvel halverwege de avond vertwijfeld uit.

Na de moeizame debatten over de huursubsidie van vorig jaar was er de coalitiepartijen veel aan gelegen samen met een plan te komen, dat Tommel - zo hij zou willen - niet meer naast zich neer zou kunnen leggen. Vorig jaar werd een groot aantal wijzigingen ook al door Tweede Kamer aanvaard, maar Tommel negeerde die wensen toen. “Niets deugde, alleen een motie van de partijgenoten van D66”, merkte VVD'er Hofstra op.

In het pakket van Hofstra, Duivesteijn (PvdA) en Jeekel (D66) zitten vrijwel alle wensen die de drie afzonderlijk hadden. De minima krijgen er iets bij. Het bedrag dat huurders altijd zelf moeten betalen voor de huursubsidie ingaat (330 gulden) moet voortaan worden gekoppeld aan de loonontwikkeling en niet meer aan de veel hogere huurontwikkeling. Volgens Tommel is dat niet nodig, maar afwijzen deed hij het voorstel niet.

Bovendien wil de coalitie alleenstaande huurders ontzien. In het plan van Tommel moet de subsidie-ontvanger alle huur boven een bedrag van 823 gulden zelf betalen. PvdA, VVD en D66 vinden dat alleenstaanden de helft toch vergoed moeten krijgen. Tommel wees dit niet direct af. Ook voor gehandicapten in een aangepaste woning moet die regel gaan gelden. Die laatste wijziging, die jaarlijks tien miljoen gulden kost, noemde Tommel “een sympathieke gedachte”.

De VVD steunt die PvdA-wensen in ruil voor de vermogenstoets. Tommel wilde mensen met een eigen vermogen van 38 000 (alleenstaanden) danwel 56 000 gulden (koppels) niet meer in aanmerking laten komen voor overheidssteun. De drie fracties stellen voor mensen van 55 jaar en ouder uit te zonderen. Zij mogen respectievelijk 70 000 en 100 000 gulden hebben. Hofstra: “Iemand van dertig met een ton op de bank heeft geen huursubsidie nodig. Maar iemand van 55 of ouder, die zelfstandig is geweest, moet zijn oudedagsvoorziening kunnen houden”. Het CDA diende een eigen wijzigingsvoorstel in, dat de bedragen voor alle leeftijden naar 70 000 en 80 000 gulden brengt. Beide amendementen laat Tommel doorrekenen.

Verder vindt de coalitie dat mensen die in begeleid-wonenprojecten wonen, in een gezamenlijke gehandicaptenhuisvesting of in studentenhuizen toch in aanmerking moeten komen voor huursubsidie. Tommel wou deze groep schrappen. Minister Ritzen van onderwijs heeft Tommel al gevraagd de studenten weer huursubsidie te geven, zo liet hij gisteren in overleg met studentenorganisaties weten.

Deze en een aantal kleinere wensen kosten jaarlijks zo'n 150 à 200 miljoen gulden, hebben Hofstra, Duivesteijn en Jeekel becijferd. Daarvan moet 50 miljoen extra uit de staatskas komen en de rest wordt opgebracht door andere huurders. Moet een huurder in het plan-Tommel vanaf 575 gulden 20 procent van de huur zelf ophoesten, in het coalitievoorstel wordt dat 25 procent. Duivesteijn: “Het is geen verslechtering, want de huurder gaat er ten opzichte van de regeling zoals zij nu geldt, nog steeds op vooruit. Het is alleen iets minder, maar daar staat tegenover dat we het voor de mensen die de meeste pijn lijden nog iets verbeteren.”

Tommel wees er gisteravond op dat op deze manier meer huurders er op achteruit gaan dan in zijn plan. Dat is volgens hem zelfs meer dan de coalitiepartijen vermoeden. Maar hoewel hij zijn wetsvoorstel juist zo belangrijk vond vanwege die verbetering voor 75 procent van de huurders, wees hij ook dit coalitieplan niet direct van de hand. Het debat gaat volgende week verder.