Dromen over zes nieuwe kussentjes en een stoel

Op de eerste dag van het nieuwe millennium werden acht buren van het echtpaar De Vries multimiljonair. De bewoners van de flat aan de Oudenhove in Oosterhout wonnen de kanjerprijs van de nationale postcodeloterij: 30,8 miljoen gulden. 'Miljoenenregen in Oosterhout', kopte het regionale dagblad van Zuidwest Nederland maandag. Maar voor Annie en Toon de Vries regent het alleen pijpenstelen als ze naar buiten kijken.

Het flatgebouw aan de Oudenhove is zo grijs als de Oosterhoutse hemel. Sinds 1 januari wonen daar acht kersverse multimiljonairs en vierendertig verliezers. In de kranten viel te lezen dat het merendeel van de bewoners ouder dan 55 jaar is en gebruik maakt van de speciale zorgvoorzieningen die de flat biedt. Kranten publiceerden ook de namen van de winnaars.

Bij de ingang van de flat staat een intercom. Aan de hand van de naambordjes kun je concluderen welk huisnummer zeven miljoen gewonnen heeft, welk met twee miljoen genoegen moet nemen, en waar de mensen wonen die geen cent rijker zijn geworden.

Wie een lot koopt van een van de loterijen weet dat winnen een kwestie van geluk is en verliezen een kwestie van pech. Al die duizenden 'verliezers' kunnen het zichzelf niet kwalijk nemen, als het prijzengeld van een paar miljoen gulden aan hun neus voorbij gaat. Een verkeerd lot kopen is geen blunder.

De komst van de nationale postcodeloterij heeft dit echter veranderd. Mensen doen niet alleen mee in de hoop miljonair te worden, maar ook uit angst dat de buren wel winnen en zij niet. Zo verkoopt de nationale postcodeloterij naast een droom ook een nachtmerrie. Het zal je maar gebeuren dat je geen loten hebt gekocht, maar wel op het winnende postcodeadres woont.

Toon en Annie de Vries (55 en 52) zullen 'hun verlies' in deze loterij nooit meer vergeten. Tien jaar deden ze met de nationale postcodeloterij mee, maar afgelopen juni moesten ze wegens financiële problemen hun lidmaatschap opzeggen. Een vergissing, zo bleek achteraf, want als ze dat niet hadden gedaan, waren ze nu multimiljonair geweest. Acht van hun buren hebben twee tot zeven miljoen gulden op hun bankrekeningen mogen bijschrijven.

Toon de Vries: ,,We hoorden vorige week donderdag via via dat de straatprijs hier gevallen was. Toen werd gezegd dat het om 25000 gulden zou gaan. Dat maakte ons niet koud of warm, omdat wij alles onder de 50000 gulden kwijt zijn aan schuldaflossing. Ik val onder de Wet sanering natuurlijke personen. Dat is een wet die op 1 januari vorig jaar is ingegaan voor mensen die te veel schulden hebben. Je komt onder een bewindvoerder en die bepaalt wat je kunt besteden. Mijn vakantiegeld en alle andere extra inkomsten ben ik kwijt. Mijn vader is twee maanden geleden overleden. De erfenis is ook naar de belastingen gegaan.''

Op de kast prijkt een foto van zijn onlangs overleden vader. Hij blikt ernstig de woonkamer in. Het echtpaar De Vries woont pas sinds twee maanden in de nieuwe flat. Zij verhuisden onder meer vanwege de zorgvoorzieningen. Annie de Vries heeft een ernstige vorm van reuma. Een beetje extra hulp is daarom welkom.

Wat extra geld was ook welkom geweest. Sinds hun horecabedrijf failliet ging en Annie de Vries met haar gezondheid kampt, hebben ze financieel maar weinig ruimte. Al vijf jaar zijn ze niet op vakantie geweest, geld voor een krant is er niet en ook het geld om mee te doen aan loterijen was te veel. Niemand had kunnen voorspellen dat juist deelname aan de postcodeloterij al hun geldzorgen de wereld had uitgeholpen.

Toon de Vries: ,,We hadden 24 kanjerpunten gehad. Ik heb het allemaal uitgerekend. We hadden 5,8 miljoen gulden gewonnen. Mijn vrouw had er veel moeite mee. Als we niet in die regeling waren gevallen, hadden we gewoon meegedaan.''

Zijn vrouw heeft gemengde gevoelens. ,,Aan de ene kant denk je: 'Shit, ik ben het misgelopen'. Aan de andere kant is ons een hoop ellende bespaard gebleven. Ik denk dat je er niet gelukkiger van wordt. Als het nou een paar ton was geweest... Dan zou ik een keer lekker op vakantie gaan. Het hoeft niet lang te zijn, want dan mis ik mijn kinderen en kleinkinderen. Afgelopen jaar hebben we alleen veel ellende gehad. Op die momenten denk ik wel eens dat het fijn zou zijn om er een paar dagen tussenuit te gaan.''

Annie de Vries: ,,Ik kan nu weer slapen, maar de eerste dagen bleef ik malen over wat ik allemaal had kunnen doen met het geld. Vooral over de vraag wie ik er allemaal mee had kunnen helpen. Het gaat niet om mijzelf. Nou ja, met twee ton bijvoorbeeld hadden we al een makkelijker leventje gehad. Dan hoef je niet meer op elke cent te letten. Ik was hier wel blijven wonen. Anders kom je bij een klasse mensen terecht waar je niet bij thuis hoort. Dan word je niet geaccepteerd.''

Haar man was liever wel verhuisd naar een bungalowtje op de begane grond. Het heeft weinig zin om daar over te blijven praten, vindt hij zelf. ,,Ik denk dat mijn vrouw het op haar eigen manier verwerkt en ik op de mijne. We praten er niet over, want wat gebeurd is, dat is gebeurd. Bovendien gun ik het de mensen die gewonnen hebben van harte.''

Het echtpaar De Vries is aan tafel gaan zitten voor de foto. ,,Jullie mogen lachen'', zegt de fotograaf. ,,Ja'', antwoordt Toon de Vries, terwijl hij een beetje bezorgd naar zijn vrouw kijkt, ,,wij blijven lachen. Dat wel.''