Alleen als je dood bent hoef je niet naar de training

Naam: Riane Blom Bedrijf: Cosmo Beslist over: kappers (in spe) Benodigd diploma: minimaal mavo

“Dat is namelijk ook de eerste indruk van een klant, en daar draait toch alles om. Hoe stelt iemand zich voor? Hoe ziet hij of zij er uit? Zijn ze op tijd, hebben ze zich op het gesprek voorbereid? Dat soort dingen vind ik héél belangrijk.”

Meteen op de tweede plaats moet Blom de indruk krijgen of de sollicitant bereid is zich tot het uiterste in te zetten, ook buiten de reguliere werktijden. Want iedereen krijgt binnen Cosmo in principe de kans om door te groeien. Van leerling tot top-stylist tot eventueel salonmagager of franchisenemer, legt Riane Blom de bijna Amerikaans klinkende bedrijfsstructuur van de grootste kappersketen van Nederland uit. “Cosmo is een héle sociale organisatie. Als ze geloven in een vent of vrouw dan gaan ze daar heeeel ver in.” Maar daarvoor moet wel keihard gewerkt worden.

Blom: “Iedereen moet één keer per week naar een trainingsavond van Cosmo. Die zijn heel erg belangrijk. Bij ons geldt zo'n beetje de regel dat je alleen als je dóód bent niet hoeft te komen. Het is heel duidelijk te merken of iemand daar zin in heeft of niet. Dan zijn ze weer ziek, of hun moeder is jarig, of ze hebben geen model voor die avond kunnen regelen. Die verzinnen allerlei smoesjes. Je kunt het natuurlijk niet altijd inschatten tijdens een sollicitatie, of ze die inzet veinzen of niet. Maar ik probeer er wel scherp op te letten.”

Natuurlijk moeten de sollicitanten over de juiste opleidingspapieren beschikken. Je kunt bij Cosmo beginnen als leerling - daarvoor moet je wel minimaal mavo hebben - maar ook als stylist op een bepaald niveau binnenkomen. Naast opleiding kijkt Blom ook naar het arbeidsverleden. “Als iemand al jaren in het vak zit, maar nooit een extra cursus heeft gevolgd om verder te komen, vind ik dat een minpunt. Ik vind het positief als iemand zegt: 'ik wil graag bij Cosmo werken omdat jullie goede opleidingsmogelijkheden hebben'. Bij een sollicitant die de afgelopen vijf jaar acht werkgevers heeft gehad, ga ik twijfelen. Dan wil ik heel precies weten waar dat aan ligt. Je voelt dat als iemand heel negatief is over vorige werkgevers, dat het niet zo goed zit. Dan vertrouw ik het niet zo erg meer.”

Blom heeft twee grote salons: één op Rotterdamse Lijnbaan en een in de Bijenkorf. Op de Lijnbaan werken eenentwintig 'stylisten' - gewoon 'kapper' heet je bij Cosmo niet -, in de Bijenkorf zestien. De vestiging op de Lijnbaan draait een omzet van ruim een miljoen per jaar, die in de Bijenkorf zit daar net onder.

Cosmo heeft ook een eigen kappersopleiding. “Een team van vijf man reist het hele jaar de wereld rond om op de hoogte te blijven van de nieuwste kapsels en kniptechnieken. Twee keer per jaar wordt er een nieuwe Cosmo-lijn in alle salons geïntroduceerd. Trainers gaan dan het land in om alle medewerkers die nieuwe technieken aan te leren. Wij, de saloneigenaars, krijgen die training als eerste. Dus ook wij moeten onze vrije avonden er voor opofferen. Maar dat maakt het wel makkelijker om hetzelfde van je personeel te eisen.”

Er zijn een hoop strenge regels voor het personeel. Klanten mogen bijvoorbeeld wel roken, het personeel absoluut niet. “En tijdens het haren wassen mag er geen woord gesproken worden, ook daar staat de doodstraf op. Het is vreselijk voor de klant om achterover in zo'n wasbak te liggen terwijl een paar meiden boven je hoofd met elkaar staat te kletsen. De klant moet zich kunnen ontspannen.”

Alles draait om de klant. Het Cosmo-personeel volgt sinds kort zelfs cursussen haptonomie. “We doen hier namelijk ook oosterse haarmassages, een heerlijk ontspannend ritueel. Maar dat lukt alleen goed als je als kapper zelf ook ontspannen bent. Vandaar die cursussen.”

Blom ziet er natuurlijk op en top verzorgd uit. Dat hoort ook zo. “Je moet een bepaalde uitstraling hebben om bij Cosmo te werken, dat is zeker waar”, zegt ze. “Maar je hebt ook een grote verscheidenheid in je team nodig, want elke klant wil weer iets anders. Ik wil niet alleen maar Veronica-meisjes in m'n zaak. Een wat gezetter meisje moet er ook tussen zitten, of heel gek, dat mag van mij ook. Er loopt hier ook een meisje met zo'n ringetje door haar neus. Dat heeft ook een keer paars haar gehad. Vind ik prima. Maar daarnaast moet je ook weer wat degelijkers hebben. En we hebben verschillende nationaliteiten. Bij de Bijenkorf werken een Surinaamse, een meisje uit Puerto Rico en een Antilliaanse.”

Cosmo richt zich op een zo breed mogelijk publiek. Van jong tot oud, van gewoon tot trendy. Dat uitgangspunt weerspiegelt zich in het personeel. En het speelt ook een rol of het gaat om een vestiging in de Randstad of in de provincie. Dat het team divers moet zijn, kan volgens Blom zeker van invloed zijn op een sollicitatie. “Als ik bijvoorbeeld al genoeg Veronica-meisjes heb, is het pech voor de volgende.”

Uiterlijk zegt overigens ook niet alles. “Er kwam hier een keer een groot, wat wij noemen ècht Rotterdams meisje binnen. Héél gewoon, héél degelijk, met iets te grote sieraden. Maar dat bleek zó'n lief kind te zijn, zó'n warm mens. Inmiddels werkt ze hier al acht jaar, en ze heeft een enorme klantenkring. Ze is nog nooit ziek geweest - dat noemen wij een dieseltje. En ze is heel erg geliefd bij met name de wat oudere klanten.”

Daarnaast moet er afwisseling zitten in het soort stylist dat je binnenhaalt. “De allersterkste technische kappers en kapsters zijn niet altijd de klantvriendelijkste. Ze kunnen vaak niet goed luisteren naar de wensen van een klant omdat ze té goed weten wat ze willen. Daar moet je dus ook op letten, dat je niet alleen maar technisch heel goede kappers hebt. De ene klant vind het prettig om alles aan de kapper over te laten, en een ander wil juist wel heel duidelijk invloed op het resultaat hebben.”

Advertenties zetten voor vacatures hoeft binnen Cosmo eigenlijk nooit. Ook niet als het personeelsverloop vrij groot is, zoals vorig jaar, toen ineens vijf topstylisten om diverse redenen bij Blom weggingen. Het voordeel van een grote keten, waar veel intern geschoven kan worden.

“Met iedereen die hier spontaan binnenstapt om naar werk te vragen, maak ik een afspraak. Altijd”, zegt Blom gedecideerd. “Ook als ik niet direct iemand nodig heb. Misschien is het wel een hele goeie. Als zo iemand bevalt stuur ik de gegevens door naar het hoofdkantoor in Amersfoort, misschien dat een andere vestiging net wel iemand nodig heeft. En anders komt er bij mij wel een moment dat zo iemand hard nodig is.”