Samen op Weg: Utrecht ligt voor

Van onze kerkredactie AMSTERDAM, UTRECHT - De hervormde en de gereformeerde kerken in Utrecht vormen op 27 januari 'officieel' een Samen op Weg-gemeente. Utrecht is daarmee 'de eerste grote stad' met zo'n gefedereerde gemeente, meldt het begeleidende persbericht.

In Amsterdam werd twee weken geleden voor een samenwerking getekend waar alle gereformeerde, evangelisch-lutherse en hervormde gemeenten aan meedoen. Maar de Amsterdammers geven zelf toe dat deze overeenkomst 'kerkordelijk nog weinig voorstelt'. Het gaat daar slechts om de vorming van een stedelijke kerkenraad náást de aparte raden van de drie afzonderlijke kerken, die voorlopig blijven voortbestaan.

De federatie in Utrecht heeft een kerkrechtelijke status, is erkend door hogere organen en bekroont een samenwerking van jaren op alle niveaus en in elk deel van het kerkelijk leven.

Voorlopig

“Wat nu in Amsterdam gebeurt, daar begonnen wij in 1994 mee”, aldus woordvoerder D. van der Waals van de Utrechtse SoW-kerken. Sinds 1994 heeft Utrecht een Voorlopige algemene kerkenraad, die om de maand bijeenkomt, afgewisseld met maandelijkse bijeenkomsten van de aparte kerken(-raden). Alle kerkelijke bureaus - voor jeugdwerk, beheer, zending, diaconaat, pastoraat in verpleeghuizen, enzovoort - zijn inmiddels samengevoegd. En vanaf 27 januari houden de aparte kerkenraden van gereformeerden en hervormden op te bestaan.

Op wijkniveau is de situatie in Utrecht overigens niet zo heel anders dan die in Amsterdam. De kerken in de binnenstad blijven sterk op de eigen stroming gericht, ook al maken ze deel uit van de federatie.

De Gereformeerde bondsgemeente in Utrecht houdt haar Jacobikerk, het Citypastoraat in de Domkerk, de vrijzinnige gemeente in de Leeuwenberghkerk; ook andere binnenstadskerken behouden hun eigen karakter.

Gemeenten/kerken buiten de singels zijn bijna allemaal al gefedereerd, met één uitzondering: die in Utrecht-Noord. Dit stadsdeel heeft één 'behoudende' Gereformeerde kerk (de Bethelkerk), die niet staat te popelen samen op weg te gaan, terwijl de hervormden van Noord bijna-onoverkomelijke problemen hebben met het opgeven van een dierbaar kerkgebouw aan de Vecht.

De Gereformeerde bond binnen de hervormde kerk, landelijk gezien de meest effectieve bestrijdster van het Samen op Weg-proces, heeft in Utrecht loyaal meegewerkt. Van der Waals: “Zowel in de Jacobigemeente als in de Nieuwe Kerk-gemeente zeiden ze: wij hebben niet gevraagd om die samenwerking, maar we gaan het niet tegenwerken. In de praktijk spelen ze zelfs een actieve rol.”

Lastig in Utrecht is weer het gereserveerd achterblijven van de lutheranen, die in Amsterdam juist enthousiast meedoen.

De Samen op Weg-gemeente in Utrecht bestrijkt, volgens het kerkelijk bureau in de stad, ruim 3 000 regelmatige kerkgangers op 30 000 geregistreerde leden. Ongeveer 12 500 leden - degenen die voor Kerkbalans worden opgezocht - krijgen een krantje dat speciaal bij gelegenheid van de federatie is gemaakt.