Met of zonder strips, het maakt niet uit voor Romme

NAGANO - Wat Gianni Romme zou hebben gereden zonder de strips op zijn dijbenen en zijn hoofd? “Een tijd van 6.23,1”, antwoordde allroundcoach Henk Gemser met droge ogen op de chaotische internationale persconferentie.

De schaatswereld was in rep en roer. De zogenaamde flitspakken waarmee vier Nederlandstalige rijders op de olympische 5 000 meter de hoogste klasseringen opeisten, waren competitievervalsend, zo oordeelden buitenlandse journalisten en coaches hard. En zo werd er nauwelijks nog over het fantastische wereldrecord van olympisch kampioen Romme gesproken, die in de M-Wave in Nagano meer dan acht seconden van de mondiale toptijd afknabbelde, die hij twee maanden geleden in Heerenveen had geklokt. Toen zette hij op de klapschaats een trend (6.30,63), vanaf nu is 6.22,20 de te kloppen tijd. Met de Brabander doken nog twee rijders (Rintje Ritsma en Bart Veldkamp) onder het wereldrecord. Dat belooft alles voor de tien kilometer, die op 17 februari op de agenda staat. Een harde wet in schaatsland leert dat je eerst de 5 000 metertijd met twee vermenigvuldigt en er vervolgens 15 tot 20 seconden bij optelt. Dus moet een eindtijd van 13 rond 'normaal' zijn, waar het huidige wereldrecord van de Noor Johann Olav Koss op 13.30,55 staat. En dat allemaal door die vermaledijde stoffen strips, die de luchtweerstand kanaliseren en waarvoor geen dure investering nodig is. Want ze zijn per rol bij iedere kleermaker te koop en kosten vrijwel niets. Uiteindelijk is Veldkamp de aanstichter van de ongekende commotie. De voor België brons winnende Hagenaar was er, samen met zijn 'Oostenrijkse' ploeggenoot Marnix ten Kortenaar, mee naar een windtunnel in Delft gegaan en had in stilstaande positie de revenuen opgemeten. De 'echte' Nederlanders kwamen er achter en sloegen er ook mee aan het experimenteren. Uiteindelijk legden ze het afgelopen donderdag voor aan de technische commissie van de internationale schaatsunie ISU. De officials zeiden eerst nee. Maar omdat de strips amper in het oog vallen en andere 'schaatspak-eigen' foefjes om de aërodynamica te bevorderen, wel zijn toegestaan, kwam zaterdagavond van ISU-bestuurder Gerd Zimmermann het 'ja'-woord.

De gevolgen zijn moeilijk meetbaar. Minder weerstand leidt onmiskenbaar tot snellere tijden, maar wanneer de kleine strips (qua breedte vergelijkbaar met leukoplast) op de verkeerde plaatsen op het pak worden gekleefd, kunnen de geleiders ook contra-productief werken. “Omdat we stilstonden in de tunnel, hebben we de zijwaartse positie niet kunnen testen”, legt Veldkamp uit. “Omdat de ISU laat met de toestemming afkwam, heb ik er niet mee getraind.”

Ten Kortenaar, die met een mooi persoonlijk record lange tijd de rangorde aanvoerde, wekte daarmee de argwaan van de coaches, die na de wedstrijd massaal op de Nederlandse scheidsrechter Brouwer afstormden. “Ik ben erg teleurgesteld in de Nederlanders”, brieste de Noor Sletten. “Dit is geen faire competitie geweest. Ik wil niets afdoen aan de prestatie van Romme. Hij schaatste een great, great, great race. Ik protesteer omdat mijn hart zegt dat ik dat moet doen.” Brouwer zegt alleen de ISU-regels te hebben gerespecteerd. “Ik heb over die pakken overleg gehad met de technische gedelegeerden Panov en Zimmermann. Die hebben het doorgesproken met de dagelijks bestuursleden Eklund en Cinquanta. Zij oordeelden dat de strips conform de regels waren. Dan is voor mij de kous af. Maar je kon die commotie natuurlijk verwachten.” Met name Henk Gemser stond onder vuur van de furieus reagerende buitenlandse pers. Geduldig antwoordde hij dat de Nederlandse schaatstrainers samen met de wetenschap al vier jaar bezig zijn om de luchtweerstand te verminderen. Al die krokodillentranen van zijn collega's deden hem niets. “Wij benaderen onze sport professioneel. Wij zijn constant op zoek naar vernieuwingen. Wat wilt u, de Canadezen gebruiken ze ook.” Gemser werd echt kwaad, toen een Amerikaanse verslaggever min of meer eiste dat Romme, Ritsma en Veldkamp hun medailles maar terug moesten geven. En het pandemonium werd compleet toen de Fries, de bewuste strip, als ware het de kostbaarste diamant ter wereld, aan een cameraman liet zien. In een ommezien stonden zeker honderd Japanse fotografen en filmers om hem heen. “Waar praat u over”, probeerde Gemser wanhopig aan de menselijke kluwen te ontkomen, “het klopt dat de schaatsers er iets sneller door zijn, maar het verschil is heus niet zo groot.” Veldkamp is het daar niet mee eens. “Als ik die strips voor mezelf had kunnen houden, denk ik dat ik niet ver van de tijd van Romme af was geweest.”

- Meer olympisch nieuws uit Nagano op pagina 9, 10 en 11