Wendbare Pronk vindt zichzelf geen draaier

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - “De minister is wendbaar, te wendbaar”, vatte VVD-leider Frits Bolkestein gisteravond de lange carrière van de PvdA-er Jan Pronk op ontwikkelingssamenwerking samen. Maar Pronk liet zich door het verwijt, dat hij in de loop der jaren wel erg veel draaien heeft gemaakt niet uit het veld slaan. Draaien? “Internationale samenwerking dient zich nu eenmaal aan te passen aan veranderende internationale situaties”, luidde zijn koele repliek aan Bolkestein.

Het moest een mooi debat worden, gisteren in de oude vergaderzaal van de Tweede Kamer. En het werd een fraai debat tussen de dinosaurus op ontwikkelingssamenwerking en de liberale leider die nu al weer tijden lang de poten onder deze ministersstoel probeert weg te zagen.

Marginaal

Bolkestein sneerde dat de invloed van ontwikkelingshulp op de economische groei in de derde wereld 'marginaal is gebleken'. Dat Pronks beleid al die jaren onduidelijk is gebleken, gezien bijvoorbeeld diens laatste draai waarmee hij steun geeft aan particuliere bedrijfsinvesteringen in arme landen. En dat er in het volgende kabinet geen minister maar slechts een staatssecretaris voor ontwikkelingssamenwerking nodig is.

Pronk hoonde dat koerswijzigingen in de internationale samenwerking nu eenmaal altijd als gedraai worden uitgelegd, terwijl er in de binnenlandse politiek zoveel fouten worden gemaakt die beleidswijzigingen vergen. “Wij evalueren onze mislukkingen en brengen veranderingen aan.”

En hij somde voor de zekerheid maar eens even een rijtje binnenlandse problemen op die tot paniekvoetbal hebben geleid: de langer wordende files, de varkenspest, de groei van de misdaad, de carpoolstrook.

Er werd alvast een voorschotje genomen op de komende kabinetsformatie. Pronk noemde het een volstrekt verkeerd signaal naar het buitenland als Nederland straks verder zou moeten met slechts een staatssecretaris, die zijn huidige werk doet. Bolkestein bleef volhouden dat op buitenlandse zaken en ontwikkelingssamenwerking één kaptein op het schip voldoende is.

Pronk wil zelf straks door als minister. Liefst op zijn oude departement. Maar hij beseft dat hij een andere post zal moeten ambiëren wanneer de weerstand groeit tegen zijn zitvlees op één en dezelfde ministersstoel. “Ja, buitenlandse zaken lijkt me ook wel wat. Ik ben altijd geïnteresseerd in het breukvlak tussen binnenlands en buitenlands beleid.”

Nee, Pronk zou niet als staatssecretaris op ontwikkelingssamenwerking gaan zitten. Zou de VVD desnoods een minister leveren voor die post en zou Bolkestein dat zelf willen, werd gevraagd. Bolkestein: “Ja, die zouden wij leveren. Misschien zou ik het zelf willen.”