Paperclips en elastiek

Is Veronica inmiddels uit het dal? Zoals het ooit was, zal het nooit meer worden. En dan heb ik het niet over de programma's, maar over de kijkcijfers. Zo fraai zullen ze nooit meer worden, ook al waren ze in de publieke tijd van Veronica ook eigenlijk tamelijk schamel in vergelijking met het ledental dat de Veronica-meiden op kermissen, braderieën en markten op den duur bijeen wisten te sprokkelen. Maar toen kon Veronica het 'jong en wild'-imago nog moeiteloos in stand houden bij de gratie van jaarlijks gegarandeerde inkomsten uit de omroepbijdrage. In het commerciële tijdperk, als elke cent of Luxemburgse franc zelf verdiend moet worden, is dat aanzienlijk ingewikkelder. Zo bleek in het eerste jaar van Veronica onder de paraplu van de Holland Media Groep. De kijkcijfers en de reclame-inkomsten vielen tegen en de programmering was zelfs in z'n soort onopvallend.

Maar het tij is gekeerd. Veronica, zelfs zonder de dwang dat je haar op 5, 6 of 7 moet zetten, heeft zich inmiddels pontificaal op het middenveld genesteld. Als ze er heel erg hun best doen met travestieten en tweedehands erotiek, dan winnen ze het op een avond soms echt van Nederland 3 met daarop de RVU, het Humanistisch Verbond en Nova. Nóg belangrijker echter: van SBS 6 winnen ze de laatste tijd aanhoudend.

Nu was SBS 6 ook een merkwaardig fenomeen. Het begon met aanhoudend nullen en enen wat betreft kijkdichtheid, terwijl ook het marktaandeel voornamelijk niets voorstelde. Maar het meest opmerkelijke was toch dat het een vreemde eend in de bijt was, die zich tussen het Luxemburgse kartel wrong en met het zelfbewustzijn van 'wij hebben genoeg geld om het heel lang uit te zingen' met elk ditje en datje dat zich aandiende gewoon was begonnen uit te zenden. Het geheel begeleid door directeur Fons van Westerloo, die tot voor kort nog werd versleten voor een ambitieuze journalist en smaakvolle programmamaker.

Van Westerloo hield vol dat hij met behulp van een op de stoep van een bankgebouw gevonden doosje paperclips en enkele door de postbode weggeworpen elastieken een zender in elkaar aan het zetten was. Weliswaar moest hij daarvoor zijn verleden verloochenen, maar dat is dikwijls een kwestie van ruim betalen. Het gebrek aan deskundigheid, verantwoordelijkheidsgevoel en inzicht werd ruim gecompenseerd door gewoon maar te zien waar het schip eventueel zou stranden. Dat is nog niet gebeurd. SBS 6 heeft een hapje uit de tv-markt veroverd met een niet hoogstaande programmering, maar in de wetenschap dat zelfs daarvoor een commercieel aantrekkelijk publiekje bestaat. Van Westerloo werd uitgeroepen tot 'omroepman van het jaar', orakel en mirakel. Uiteraard wordt alles uitgelegd als een weloverwogen strategie, maar als er sprake was van strategie, dan werd die uitgestippeld door het moederbedrijf uit Scandinavië, centen uit de VS en nog wat lui die met overtollig geld omhoog zaten om in dat rare Nederland een voet tussen de deur te krijgen.

Veronica trad op basis van d'r verleden aan met volop pretentie in de strijd met naaste concurrent SBS 6, het lelijke, jonge eendje. Dat viel niet mee. In het commerciële bestaan bleek al snel dat Veronica eigenlijk weinig in huis had om 'ouderwets' te kunnen trekken.

Veronica werd afgerekend op de winst- of verliesrekening, SBS 6 op elk kijkcijfer boven de 50 000. Dat leverde SBS 6 een imago op dat niet helemaal recht deed aan de werkelijkheid. Want ondertussen is Veronica qua kijkcijfers aanhoudend SBS 6 ontstegen. Van de winsten of verliezen van SBS 6 weten we ook niets; alleen dat ze er in ruil voor een gevulde koek al een reclamespotje uitzenden. Op de officiële reclametabellen scoort SBS 6 onbehoorlijk hoog. Maar die tabellen vormen een apart hoofdstuk; de geloofwaardigheid van Henk van der Meijden is er een Mount Everest bij.

Feit is wel dat Veronica in resultaten onderhand SBS 6 op afstand heeft gezet. Allemaal nog marginaal, maar toch. Waar SBS 6 een maand geleden nog riep vooral een succes te zijn door de aankoop van de juiste speelfilms om het hart van de avond te vullen zodat ze zelf niks hoeven te bedenken, worden ze al ingehaald door Veronica dat ook een pakket films kreeg aangereikt om die b-keuze van SBS 6 naar de kroon te steken. De Veronica-afnemers zijn langzamerhand weer thuis gekomen. Waarmee het succes van SBS 6 in perspectief is geplaatst. Het aanbod van beide stelt overigens nog steeds niks voor. Maar doet dat ter zake?