Een van de moeders belde toevallig aan

Van een onzer verslaggevers OSS - Wat moet het Brabantse Oss met de zelfmoordactie van drie jongeren? Wat moet Oss met de dood van de veertienjarige Ferry, en het leven van zijn twee vrienden die net op tijd zijn gered?

Wat moet Oss met jongeren, met werkloosheid, met drugs, en met overmatig drankgebruik? Wat moet Oss met te veel verzoeken om hulp, en te weinig opvangplaatsen?

Personeel van het jongerenadviescentrum, het consultatiebureau voor alcohol en drugs, de stichting voor jeugdhulpverlening en het Verdi-huis komen vandaag bij elkaar. In de hoop antwoord te vinden op de vragen waarmee zij op Valentijnsdag nadrukkelijk zijn geconfronteerd. Toen besloten Ferry en zijn twee vrienden van 21 en 26 jaar dat hun 'uitzichtloze' leven lang genoeg had geduurd.

Ze hadden het er wel eens eerder over gehad: het leven had hen weinig te bieden. Oké, ze hadden de hardrock, de drank en de dope. Ferry had zijn school nog, maar de contacten met thuis waren maar zozo. Ferry woonde dan nog wel thuis - beter gezegd pendelde hij van het ene thuis (moeder) naar het andere (vader) - en zijn maatje woonde nog bij zijn moeder. Toch zaten de jongens meestal in het pand in de Osse Kromstraat, waar de derde van de club woonde.

Na veel gepraat moest er maar eens een daad worden gesteld, dachten de drie vorige week dinsdag. Van te voren hadden ze in Rotterdam dertig XTC-tabletten gekocht, of wat daar voor doorgaat. Voordat ze ieder hun deel slikten schreven ze gezamenlijk een afscheidsbrief.

Ze hadden de pillen al in de maag zitten, toen toevallig een van de moeders aanbelde. Het leek haar zoon een goed idee om toch open te doen en haar die afscheidsbrief maar mee te geven. Het werd de redding van twee van de jongens. De moeder rende naar de huisarts, die direct ziekenwagens liet komen. Artsen in het St. Annaziekenhuis van Oss konden met het leegpompen van de magen het leven van twee jongens redden, voor Ferry was het te laat.

Oss had zijn zelfmoorddrama, en schrok zich rot. De politie besloot de zaak stil te houden. Want hoe breng je naar buiten dat drie jongeren bijna collectief zelfmoord hebben gepleegd? Maar de plaatselijke krant zag de overlijdensadvertentie van Ferry, en van het een kwam het ander.

De bevolking van Oss werd tegen de zin van de autoriteiten ingelicht, en weet nu niet wat te doen. Was de zelfmoord een incident, of moet men zich zorgen maken over de situatie van de jeugd?

Volgens gemeentewoordvoeder Jos Neomagus is er in Oss minder aan de hand dan buitenstaanders vermoeden. “Het Brabantse plaatsje Oss . . , wordt er altijd gezegd. Maar Oss is een bedrijvige middelgrote gemeente met ruim 62 000 inwoners. Natuurlijk kennen ook wij maatschappelijke problemen. En zo'n exces als die zelfmoord, zou iedere andere gemeente kunnen overkomen.”

Jan Bevers van het consultatiebureau voor alcohol en drugs: “Het is waar, dat dit overal had kunnen gebeuren. Maar Oss is pertinent geen doorsnee-stad, en dus zal het in Oss eerder gebeuren. Oss valt op als het gaat om achterstand en het aantal probleemgebieden. De situatie is vergelijkbaar met een andere uitschieter: Helmond. Beide fabriekstadjes, met een bepaalde cultuur, met veel allochtone inwoners. En het gaat niet goed in het contact tussen die groep en de autochtonen.”

Jongeren vormen in Oss de zoveelste 'problematiek'. Volgens Bevers is er in vergelijking met andere steden een grote groep jongeren met fors alcohol- en druggebruik. Omdat er nauwelijks koffieshops zijn, is er een heel wijd en dicht netwerk van straat- en huisdealers. “En daar hebben we geen enkele controle op. We weten dat er in het grijze uitgaanscircuit veel pillen omgaan, en dat die allemaal van verschillende kwaliteit zijn.”

“We weten ook dat de pillen in combinatie met alcohol een 'kruiseffect' kunnen hebben, dat van te voren niet te voorzien is geweest. Wat dit allemaal voor een rol heeft gespeeld bij de zelfmoord, weet ik niet. Maar het is te gemakkelijk om te zeggen dat dit alles géén invloed had op de gebeurtenissen.”

Cor van Hilst van crisisopvangcentrum het Verdi-huis is dat met Bevers eens. “Er is hier geen sprake van 'oorzaak en gevolg'. Maar de zelfmoord is wel een signaal. Wij hebben Ferry een paar keer opgevangen, maar hem blijkbaar niet kunnen helpen. En zo zijn er meer gevallen. Oss begint op de Randstad te lijken.”

“Veel jongeren - vaak met een tehuisverleden - gaan zwerven, veel jongeren gebruiken drugs. Een paar jaar geleden kregen we jaarlijks 650 aanmeldingen voor crisisopvang, dit jaar 1 300. En de groep jongeren onder onze cliënten groeit mee. Afgelopen jaar vingen we 276 jongeren op. Dat zegt natuurlijk wel wat.” De gezamenlijke hulpverlening bekijkt vandaag wat Oss kan dòen.