Bonden stemmen bij Philips in met meer prestatieloon

Van onze verslaggevers EINDHOVEN - De Industriebond FNV wringt zich in vreemde bochten om niet, zoals twee jaar geleden, op voorhand buitenspel te staan in de CAO-onderhandelingen bij Philips. Om een voet tussen de deur te houden, tekende de bond gisteren een document waarvan bestuurder J. Cuperus zegt: “Als de tekst zo blijft, zijn de werknemers straks het kind van de rekening.”

Het stuk in kwestie betreft een gezamenlijk rapport van de vier betrokken bonden en Philips over employability, een modeterm voor een betere inzetbaarheid van personeel. Het verkennend rapport, resultaat van maandenlange discussie, dient ter voorbereiding van de CAO-onderhandelingen die in maart beginnen en waarvoor de FNV alvast een looneis van 3,75 procent heeft aangekondigd.

Twee jaar geleden ondertekenden FNV en CNV de CAO niet. Al bij het eerste gesprek vielen zij buiten de boot door een 36-urige werkweek te eisen. Later konden zij zich niet vinden in het nieuwe pensioenstelsel. Vakbond De Unie en de Vereniging van Hoger Philips Personeel (VHPP) tekenden wel.

De nota zou gisteren gezamenlijk door concern en bonden worden gepresenteerd, maar tot zijn grote verbazing zat Philips-onderhandelaar A. de Haas op dat tijdstip in zijn eentje achter de tafel. Terwijl FNV-bestuurder Cuperus in zijn Eindhovense kantoor betoogde dat de tijd beslist nog niet rijp is “om iets van gezamenlijkheid met Philips te demonstreren”, maakte De Haas gewag van “totale consensus” over het rapport dat een goede basis biedt voor gesprekken over onder andere prestatieloon. “Dit is belangrijk voor de komende jaren. Dit blijft tot in de 21e eeuw bij ons.”, zei de Philips-directeur.

Beter een stuk ondertekenen met negatieve elementen, dan de discussie uit de weg te gaan, verdedigde Cuperus zich. “Ook wij hebben belang bij het onderwerp. Maar in de nota staat veel te weinig over zaken die wij voorstaan. Maar door niet akkoord te gaan, zouden we nog veel verder van huis zijn geweest.”

“Zo zijn er in ieder geval nog perspectieven om met Philips tot afspraken te komen die ons wel bevallen, bijvoorbeeld over investeren in mensen en scholing. Beter zo dan in een hoekje te zitten huilen en aan te moeten zien dat Philips het met de andere drie bonden gauw eens is”, zo zei Cuperus.

Zijn verhaal werd echter bestreden door de andere bonden. Zowel bestuurder A. Verhoeven van De Unie als CAO-coördinator R. van Splunder van de CNV Bedrijvenbond stellen dat Cuperus enthousiast meewerkte aan de nota. Van tegenzin of voorbehouden van zijn zijde hadden zij tijdens de onderhandelingen nooit wat gemerkt. “Hij stond achter de tekst die hij zelf in elkaar heeft helpen zetten”, stelt Van Splunder.

Dat de FNV-onderhandelaar zich nu in de openbaarheid van zijn eigen tekst distantieert, kan Van Splunder “op geen andere manier verklaren dan dat hij onlangs van bovenaf is teruggefloten.” Verhoeven: “Je diskwalificeert jezelf toch zo?”

“Blijkbaar is het hoofdbestuur van de Industriebond FNV bang geworden dat mensen deze tekst als het model voor hoe om te gaan met employability gaan zien”, zegt de CNV'er. Bij andere onderhandelingen zouden ze om de oren kunnen worden geslagen met zaken die ze bij Philips al hebben weggegeven.”

Prestatiebeloning ligt gevoelig bij de achterban van de FNV-bond. Verder zal volgens de nota in de komende CAO-onderhandelingen gesproken worden over een heel nieuwe wijze van belonen. Ook moet het mogelijk worden om van tijd tot tijd alle vaste contracten onder de loep te nemen. Te lang in één functie werken, wordt tegengegaan.

Heikele punten voor de FNV-aanhang. Maar CNV en De Unie toonden zich verheugd over de nota. Volgens Verhoeven van De Unie zullen de afspraken werknemers weerbaarder maken en ervoor zorgen dat “de zekerheid op werk wordt vergroot”. Het CNV is vooral blij dat Philips erkent dat inzetbaarheid een zaak is van werknemer én werkgever.

De CAO-onderhandelingen van maart worden op deze manier weer moeilijk voor de FNV-bond, stelt Verhoeven. “Het tast natuurlijk wel je geloofwaardigheid aan.” Maar Van Splunder gelooft niet dat de FNV weer buiten de boot zal vallen. “Eén keer niet tekenen is dramatisch, twee keer kan gewoon niet.”

Hij verbaast zich wel over de FNV-koers de laatste tijd. “Je krijgt de indruk dat ze de arbeidsvoorwaarden weer minder op de situatie in het bedrijf of de sector toesnijden. Lodewijk de Waal (FNV-voorzitter) lijkt het CAO-seizoen tot een centenkwestie terug te brengen. Hij bestookt heel Nederland met 3,75 procent en zegt: 'Eisen is krijgen'. Willen ze bij de FNV echt terug naar de eenheidsworst?”.