Chemieconcerns: energiebesparing zonder WKK niet mogelijk

Van onze redactie economie AMSTERDAM - De chemieconcerns Akzo-Nobel, Dow Benelux en DSM zien weinig mogelijkheden om de toegezegde 20 procent energie te besparen in het jaar 2000. Tenminste als de overheid de bouw verhindert of vertraagt van nieuwe centrales gebaseerd op de energiezuinige warmtekrachtkoppeling (WKK).

Hoewel gisteren in de Amsterdamse Rai met veel bombarie het langverwachte energie-convenant met de chemische industrie werd getekend, is het afgaande op de uitspraken van de drie grote concerns toch uitermate onzeker of de daarin beoogde besparing wel zal worden gehaald.

Volgens woordvoerders van de chemiebedrijven zijn de voorstellen om energie te besparen, voor het leeuwedeel afhankelijk van de komst van nieuwe WKK-centrales. Eind vorig jaar werd echter duidelijk dat de energiebedrijven een deel van de geplande WKK-centrales willen uitstellen tot na het jaar 2000. Dit omdat er de afgelopen jaren al een ongebrijdelde groei in WKK heeft plaatsgevonden. Als alle plannen zouden worden uitgevoerd, ontstaat er in Nederland de komende jaren grote overcapaciteit aan elektriciteit, aldus de elektriciteitsproducenten.

En omdat deze de investeringslasten in de tarieven plegen door te berekenen, zou die overcapaciteit de energieprijs fors opdrijven.

Sinds die noodkreet van de producenten, verenigd in de Sep, wordt er naarstig geprobeerd de plannen voor een groot aantal nieuwe WKK-installaties uit te stellen of te schrappen. Bij Akzo, DSM en Dow Benelux is het op dit moment nog allerminst duidelijk of de centrales er daadwerkelijk komen en met welke capaciteit. “We zijn afhankelijk van anderen die daarover beslissen.” Toch neemt bij deze bedrijven WKK de belangrijkste plaats in. Van de toegezegde 20 procent energiebesparing willen zowel Akzo als Dow 12 procent bereiken met behulp van WKK. Bij DSM is dat 7 procent. “We halen onze doelstelling alleen als we die WKK-centrales kunnen bouwen”, stellen de woordvoerders van de bedrijven.

DSM heeft de lokale energiemaatschappij EPZ zelfs al gedreigd met een schadeclaim als er in Geleen uiteindelijk geen WKK-centrale mag worden gebouwd. Bovendien zal het bedrijf dan “uitbreidingsplannen in Geleen gaan heroverwegen”, aldus woordvoerder Bruning. “Dan gaan we ons afvragen of we wel in Nederland verder moeten.” Het Limburgse concern zegt tussen 1975 en 1985 door efficiency-maatregelen al een energiebesparing van 30 procent te hebben bereikt. Door procesverbetering en wat het bedrijf 'Good House Keeping' noemt, zal de besparing de komende jaren nog eens 14 procent zijn. Om echter aan de noodzakelijke 20 procent te komen, rekent DSM op warmtekracht.

Bij Dow in Vlissingen zijn de eerste voorbereidingen voor het bouwrijp maken van de grond voor een nieuwe WKK-centrale van 460 megawatt al begonnen. Tussen 1980 en 1990 realiseerde het bedrijf 13 procent energiebesparing. De grootste besparing moet van de nieuwe centrale komen. Volgens woordvoerder W. van Loon wordt echter nog onderhandeld hoe groot de WKK-centrale zal worden. “Als het voorlopig twee eenheden worden, dan komt onze meerjarenafspraak in gevaar”, zegt hij. “Maar een overheid die de bouw van WKK-centrales zelf tegenhoudt, kan ons niet houden aan zo'n convenant.”

Bij Akzo Nobel zijn meerdere WKK-projecten gepland, waarvan de grootste met 290 megawatt bij de vestiging in Delfzijl moet komen. Ook hier is de Sep met de distributiebedrijven aan het onderhandelen of de geplande centrale van 350 MW kan worden uitgesteld dan wel verkleind. Woordvoerder Van Hasselt: “We hebben nog geen idee welke kant het opgaat. Het merendeel van onze energiebesparing moet uit WKK komen. Als Delfzijl niet doorgaat, dan wordt het erg moeilijk.”

Volgens de woordvoerders is het grote probleem dat er op het moment geen nieuwe technologieën voor handen zijn die als vervanging kunnen dienen voor WKK.

Minister Wijers maakte gisteren bekend dat er de afgelopen vijf jaar door de overheid met de verschillende sectoren van het bedrijfsleven in totaal 22 energieconvenanten zijn afgesloten. Deze akkoorden moeten leiden tot een vermindering van de uitstoot van het broeikasgas CO2 met drie tot vijf procent. Sinds 1989 verbruiken de sectoren gemiddeld 8 procent minder energie. De chemische industrie maakte gisteren bekend nu 6 procent efficiënter met energie te werken dan in 1990.