Kamer geeft toe aan boeren

Sommige boeren dumpen hun dode schapen in de sloot omdat zij de prijs voor destructie te hoog vinden en brengen daarmee de volksgezondheid in gevaar. Moet dat gedrag nu worden beloond met een prijsverlaging? Een meerderheid van de Tweede Kamer (PvdA, CDA en GroenLinks) kiest voor de volksgezondheid en wil de boeren hun zin geven.

De ministers Borst (volksgezondheid) en Brinkhorst (landbouw) piekeren daar niet over. Zij gaan ervan uit dat de vervuiler betaalt en willen niet de consument voor de kosten van voedselveiligheid laten opdraaien.

De Algemene Rekenkamer presenteerde donderdag een rapport over de destructie van dood vee. Daarin wordt geconstateerd dat sinds de verhoging van de tarieven voor vernietiging van kadavers, boeren steeds minder vee aanbieden bij het destructiebedrijf Rendac. Hoewel de Rekenkamer geen hard bewijs heeft, gaan ze er wel van uit dat de ontbrekende dode dieren ergens worden gedumpt. Deze rondslingerende kadavers vormen een bedreiging voor de volksgezondheid.

De prijsverhoging is het gevolg van nieuw beleid om de verspreiding van het gevreesde virus BSE te voorkomen. Sinds begin dit jaar mogen niet meer alle kadavers in één bak worden verzameld. Delen van dode dieren met een hoog risico voor besmetting (ruggenmerg, ogen en hersenen) van het virus BSE dat bij mensen de dodelijke ziekte Creutzfeldt-Jakob kan veroorzaken, moeten voortaan apart naar het destructiebedrijf worden gebracht en daar verbrand. Dat brengt hogere kosten met zich mee.

Veel boeren zeggen dat zij dit niet meer kunnen betalen. Een lam kost nu rond de 70 gulden en een koe 200 gulden. De tariefsverhoging is een schadepost van vele duizenden guldens.

Sommige boeren snijden het oor met registratieflap af en gooien de rest van het schaap in het IJsselmeer. Anderen begraven hun dieren ergens op hun land. De huidige regeling is kortom niet te handhaven.

De Rekenkamer stelt nu dat de twee verantwoordelijke ministeries moeten zoeken naar een andere manier om de gescheiden inzameling van kadavers te financieren. Boerenorganisaties roepen al lang dat de tarieven te hoog zijn voor met name de kleine boeren. De winstmarges zijn te klein om zulke verwerkingskosten te kunnen betalen. De landbouworganisatie LTO pleit ervoor om de destructiekosten te laten betalen door de consument door het vlees wat duurder te maken, zoals nu in Frankrijk gebeurt. Volgens CDA-kamerlid Atsma is een stuiver extra op een kilo vlees al voldoende om boeren schadeloos te stellen. De consument heeft belang bij veilig voedsel en dus moet hij er ook wat voor overhebben.

Minister Brinkhorst houdt vast aan het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt. Boeren krijgen een marktprijs voor hun vlees en daarvan moeten zij de kosten betalen.

Het kabinet kijkt nu naar een oplossing om boeren een abonnement te geven voor vernietiging van kadavers. Zij betalen dan eerst een vast bedrag en daar bovenop een klein bedrag voor elk aangeboden dier. Op die manier wordt wellicht de drempel verlaagd om vee via een legale weg op te ruimen en kunnen boeren zich weer aan de wet houden.