Lubbers praat met Wahid over bemiddelingsrol

Oud-premier Lubbers heeft volgende week een ontmoeting met de Indonesische president Wahid om afspraken te maken over zijn bemiddelingsrol op de Molukken.

Minister Van Aartsen van buitenlandse zaken zei gisteren niet precies te weten wat de Indonesische regering van Lubbers verwacht, maar hoopt nog voor het bezoek van de president, volgende week dinsdag en woensdag, meer duidelijkheid te krijgen. Van Aartsen gaat er wel van uit dat Lubbers wordt gevraagd zich ter plekke op de Molukken in te zetten voor een verzoeningsproces tussen christenen en moslims.

Het was een initiatief van Wahid om de Nederlandse ex-premier daarvoor te vragen, herhaalde Van Aartsen gisteren in de Tweede Kamer. Hij houdt er rekening mee dat de Indonesische president naast Lubbers nog meer bemiddelaars 'op persoonlijk gezag' inzet in een poging het geweld op de eilanden te dempen. De Nederlandse regering zal zich op de achtergrond houden en hooguit faciliteiten voor de bemiddelingspoging verstrekken. ,,Maar als Wahid dat niet nodig vindt omdat hij alleen maar rechtstreeks met Lubbers wil werken, dan is dat ons ook wel.''

President Wahid heeft nooit de indruk gehad dat Nederland bereid was mee te doen aan een militaire interventie op de eilandengroep. Van Aartsen: ,,Dat is een groot misverstand. Mijn gesprekspartners in de Indonesische regering hebben dat nooit verkeerd van mij begrepen.'' Toen de Nederlandse regering enkele weken geleden het aanbod deed om op welke manier dan ook te assisteren bij het indammen van het geweld, doelde de VVD-minister alleen maar op bestuurlijke bijstand in het vredesproces. Alleen de CDA-oppositie verweet Van Aartsen in het debat van gisteren nog dat hij het misverstand over eventuele Nederlandse militaire bijstand zelf in de wereld heeft geholpen door een onhandige formulering.

Van Aartsen verdedigde de levering van radarapparatuur aan de Indonesische marine door wapenfabrikant HSA als een bijdrage aan het democratiseringsproces. Aanvankelijk stond Den Haag daarbij op de rem, na gesprekken in Jakarta draaide de minister binnen een week bij. ,,Daar kan toch niets fout aan zijn?'', verdedigde de minister zijn ommezwaai. Hij prees de Indonesische marine als democratische poot binnen de Indonesische krijgsmacht.

Tijdens het bezoek aan Nederland tekent de Indonesische president een akkoord over nieuwe samenwerking tussen beide landen, ook op het terrein van ontwikkelingshulp. Nederland wil helpen bij armoedebestrijding en bij bestuurderstrainingen die onder meer zijn gericht op het voorkomen van corruptie. Bij de nieuwe 'agenda voor samenwerking' worden verder de ministeries van landbouw, justitie, volkshuisvesting en onderwijs betrokken.